Με ένα τριήμερο εκδηλώσεων ιστορικής μνήμης, πολιτισμού και τιμής, ο Δήμος Ευρώτα τιμά, από τις 13 έως τις 15 Σεπτεμβρίου, την 201η «μαύρη» επέτειο του Ολοκαυτώματος του Παλαιομονάστηρου Βρονταμά, που διαδραματίστηκε το 1825. Πρόκειται για ένα γεγονός βαθιά χαραγμένο στην ιστορία και τη συλλογική μνήμη του τόπου, με τις εκδηλώσεις να αποδίδουν φόρο τιμής στους ανθρώπους που θυσιάστηκαν.
Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων
Η αυλαία θα ανοίξει την Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου, στις 9 μμ, στην κεντρική πλατεία Βρονταμά, με παρουσίαση της ιστορίας του Παλαιομονάστηρου από τον δάσκαλο Αντώνη Κουτσοβασίλη. Θα ακολουθήσει μουσική βραδιά με τη συμμετοχή χορωδιών του Δήμου Ευρώτα και συγκεκριμένα των σχημάτων «Αμπέλιο» του Συλλόγου «Ευ Ζην», «Λιόπετρα» του Συλλόγου «Νέοι Ορίζοντες», «Δάφνες» του ομώνυμου συλλόγου, καθώς και της Χορωδίας Γερακίου.
Τη Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου, στις 4 μμ, θα δοθεί η εκκίνηση του Δρόμου Θυσίας για περιπατητές, από την κεντρική πλατεία του Βρονταμά προς το Παλαιομονάστηρο. Στις 6:30΄ μμ θα τελεστεί εσπερινός στον ιστορικό χώρο, ενώ στις 9 μμ θα πραγματοποιηθεί συναυλία με τον Ζαχαρία Καρούνη στην κεντρική πλατεία Βρονταμά.
Οι εκδηλώσεις θα κορυφωθούν την Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου. Στις 7 πμ η ημέρα θα ξεκινήσει με κωδωνοκρουσίες και στις 7:30΄ πμ θα τελεστεί Αρχιερατική Θεία Λειτουργία στο Παλαιομονάστηρο Βρονταμά.
Στις 9 πμ προβλέπεται η συγκέντρωση των επισήμων στην πλατεία της Κοινότητας Βρονταμά και η μετάβασή τους στο Παλαιομονάστηρο, όπου στις 10 πμ θα τελεστεί η επίσημη δοξολογία. Το τριήμερο θα ολοκληρωθεί στις 9 το βράδυ με συναυλία του Δημήτρη Καραχάλιου στην κεντρική πλατεία Βρονταμά.
Μέσα από τις ιστορικές, θρησκευτικές και πολιτιστικές δράσεις, αλλά και την καθιερωμένη πορεία προς το Παλαιομονάστηρο, αναδεικνύεται η ανάγκη διατήρησης της ιστορικής μνήμης ως παρακαταθήκης για τις επόμενες γενιές. Ο Δήμος Ευρώτα απευθύνει ανοιχτή πρόσκληση σε δημότες και επισκέπτες να συμμετάσχουν στις εκδηλώσεις και να τιμήσουν από κοινού την ιστορία και τους ανθρώπους του Βρονταμά.
Το χρονικό του αιματοκυλίσματος
Το Ολοκαύτωμα του Παλαιομονάστηρου Βρονταμά αποτελεί μία από τις πλέον συγκλονιστικές και ανεξίτηλες σελίδες της Ελληνικής Επανάστασης στη Λακωνία, συμπυκνώνοντας το αδάμαστο φρόνημα και την αυτοθυσία του λαού της περιοχής.
Στις 15 Σεπτεμβρίου 1825, κατά την επέλαση των στρατευμάτων του Ιμπραήμ Πασά στην ανατολική Λακωνία, περίπου 400 άμαχοι κάτοικοι του Βρονταμά -στην πλειονότητά τους γυναικόπαιδα, ηλικιωμένοι- κατέφυγαν στο δυσπρόσιτο, λαξευμένο στον βράχο μοναστήρι της Παναγίας, γυρεύοντας καταφύγιο.
Όταν οι δυνάμεις του Ιμπραήμ κύκλωσαν τη χαράδρα, οι οχυρωμένοι Βρονταμίτες, υπό την καθοδήγηση του παπά-Δημήτρη Παπαδημητρίου, απέρριψαν περιφρονητικά κάθε τελεσίγραφο παράδοσης. Αδυνατώντας να κάμψουν την αντίσταση με τα όπλα, οι πολιορκητές σκαρφάλωσαν στην οροφή του βράχου, άνοιξαν οπές και διοχέτευσαν στο εσωτερικό του σπηλαίου εύφλεκτες ύλες και θειάφι. Μέσα σε λίγα λεπτά, το ιερό καταφύγιο μετατράπηκε σε πύρινη παγίδα. Οι εγκλωβισμένοι βρήκαν μαρτυρικό θάνατο από ασφυξία και απανθράκωση, προτιμώντας συνειδητά την αιώνια λευτεριά από την ταπεινωτική αιχμαλωσία. Έκτοτε, τα αιώνια μαυρισμένα τοιχώματα του Παλαιομονάστηρου ορθώνονται ως αψευδείς μάρτυρες μιας βαρύτιμης παρακαταθήκης χρέους και ιστορικής μνήμης.
