Η σύγχρονη ιστορική εξέλιξη των δύο πλέον εμβληματικών αρχαιοελληνικών πόλεων, οι οποίες αναγεννήθηκαν θεσμικά την ίδια ακριβώς χρονιά, βρέθηκε στο επίκεντρο της Β’ Επιστημονικής Ημερίδας Ιστορίας που διοργάνωσε με απόλυτη επιτυχία ο Φορέας Ιστορικής Έρευνας «Σπάρτη 2034». Η εκδήλωση, η οποία εστίασε αυστηρά στη νεότερη και σύγχρονη διαδρομή των πόλεων (από το 1834 και εξής), υλοποιήθηκε σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Πελοποννήσου, τον Δήμο Σπάρτης και την Πνευματική Εστία Σπάρτης. Τελώντας υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων και του Υπουργείου Εσωτερικών, η ημερίδα διεξήχθη το απόγευμα του Σαββάτου 24 Οκτωβρίου στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Σπάρτης, προσελκύοντας πλήθος φιλίστορων συμπολιτών.
Με κοινή ιστορική αφετηρία το έτος 1834 –χρονιά κατά την οποία η Αθήνα ορίστηκε επίσημα πρωτεύουσα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους και, ταυτόχρονα, αποφασίστηκε η επανίδρυση της νέας πόλης της Σπάρτης– και με ορίζοντα τη συμπλήρωση δύο αιώνων της σύγχρονης πορείας τους, η ημερίδα έφερε τον τίτλο «Αθήνα - Σπάρτη: 200 Χρόνια Βίοι Παράλληλοι». Μέσα από τις άκρως ενδιαφέρουσες εργασίες της, αναδείχθηκε διεξοδικά η ιστορική, αρχιτεκτονική και πολεοδομική εξέλιξη αμφότερων των αστικών κέντρων, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα την ανεκτίμητη σημασία των μουσειακών χώρων στη διαφύλαξη της τοπικής μνήμης.
Την εναρκτήρια ομιλία πραγματοποίησε ο ιστορικός και ιδρυτής του Φορέα «Σπάρτη 2034», Νίκος Ι. Καρμοίρης, με θέμα «Δύο σύγχρονες πόλεις λήγουν έναν αρχαίο πόλεμο». Στην εισήγησή του, ανέδειξε ένα άγνωστο αυτοδιοικητικό παράδοξο με ισχυρό συμβολισμό: την επίσημη υπογραφή της «λήξης» του Πελοποννησιακού Πολέμου από τους δημάρχους Αθηναίων και Σπαρτιατών το 1996, ένα γεγονός που έλαβε χώρα πριν από ακριβώς τριάντα χρόνια, ήτοι 2.400 ολόκληρα χρόνια μετά το τέλος της αρχαίας εμφύλιας σύγκρουσης.
Αμέσως μετά, ο λόγος δόθηκε στους εκπροσώπους των Γενικών Αρχείων του Κράτους. Η προϊσταμένη του Τμήματος Αναγνωστηρίου και Αρχειακής Έρευνας της Κεντρικής Υπηρεσίας των ΓΑΚ, Άννα Κουλικούρδη, ανέπτυξε το θέμα «Ανεγείρονται αι κλειναί Αθήναι», παραθέτοντας πολύτιμα τεκμήρια από τα πρώτα χρόνια συγκρότησης της νέας πρωτεύουσας. Αντίστοιχα, ο προϊστάμενος των ΓΑΚ - Τμήματος Λακωνίας, Μιχάλης Σόβολος, εστίασε στη «Νέα Σπάρτη» μέσα από τα αρχεία των συμβολαιογράφων Γ. Καρελλά και Κ. Βραχνού, της περιόδου 1835-1900, κάνοντας επιπλέον αναφορά στο νέο ψηφιακό αποθετήριο των ΓΑΚ που, μεταξύ άλλων, θα περιλαμβάνει 315.520 χειρόγραφες σελίδες συμβολαίων από τα τοπικά αρχεία.
Στη συνέχεια, ο αρχιτέκτονας και πρόεδρος της Πνευματικής Εστίας Σπάρτης, Γιώργος Γιαξόγλου, προχώρησε σε μια ενδελεχή ανάλυση της πολεοδομικής και οικιστικής ανάπτυξης της Σπάρτης. Παρουσίασε τα κυρίαρχα αρχιτεκτονικά ρεύματα –από τον νεοκλασικισμό έως τις επιρροές του Bauhaus– κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τη διάσωση της εναπομείνασας αρχιτεκτονικής κληρονομιάς.
Τη σκυτάλη πήραν οι μουσειακοί φορείς. Ο πρόεδρος του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών – Ιδρύματος Βούρου-Ευταξία, Αντώνιος Γ. Βογιατζής, παρουσίασε διαδικτυακά τη συμβολή του ιδρύματος στη διαφύλαξη της αστικής μνήμης της πρωτεύουσας, κάνοντας ειδική μνεία στο εμβληματικό «Παλαιό Παλάτι». Τις εργασίες έκλεισε η αρχαιολόγος και μέλος της ΠΕΣ, Δρ. Γιάννα Κατσουγκράκη, αναφερόμενη στο όραμα του αείμνηστου Νίκου Γεωργιάδη για τη δημιουργία του Μουσείου Νεότερης Σπάρτης, τονίζοντας τον κομβικό ρόλο των συλλογικοτήτων στη διάσωση της τοπικής ταυτότητας.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, χαιρετισμούς απηύθυναν ο υφυπουργός Εθνικής Άμυνας, Θανάσης Δαβάκης, ο βουλευτής Λακωνίας, Νεοκλής Κρητικός, ο αντιπεριφερειάρχης Λακωνίας, Θοδωρής Βερούτης, ο δήμαρχος Σπάρτης, Μιχάλης Βακαλόπουλος, και ο πρόεδρος της ΠΕΣ, Γ. Γιαξόγλου. Οι θεσμικοί εκπρόσωποι εξήραν το πολύπλευρο έργο του Φορέα «Σπάρτη 2034», αναγνωρίζοντας τη συστηματική του προσπάθεια για την ανάδειξη της νεότερης και σύγχρονης ιστορίας της πόλης.
Το «παρών» έδωσαν επίσης ο αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού, Θάνος Μιχελόγγονας, ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Σπάρτης, Στέφανος Βρεττάκος, ο πρώην δήμαρχος, Βαγγέλης Βαλιώτης, η επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης, Ντία Τζανετέα, οι δημοτικοί σύμβουλοι Τάσος Γκολέμης, Γεωργία Δεδεδήμου, Γιάννης Καρμοίρης, Μαρία Τσιρώνη και Νίκος Τσούκλερης, ο διοικητής του ΚΕΕΜ, Ταξίαρχος Γεώργιος Ζορμπάς, καθώς και πρόεδροι κοινοτήτων.
Ολοκληρώνοντας τις εργασίες, ο εκπρόσωπος του Φορέα «Σπάρτη 2034», Ν. Ι. Καρμοίρης, έδωσε το στίγμα της επόμενης ημέρας: «Ευελπιστούμε πως αυτή η ημερίδα θα αποτελέσει την απαρχή για τον σχεδιασμό κοινών δράσεων των δύο πόλεων σε θεσμικό και επιστημονικό επίπεδο, με ορίζοντα τον κοινό εορτασμό της επετείου των 200 χρόνων τους».
