Είναι το παράδοξο και το αίνιγμα που συχνά στοιχειώνει την καθημερινότητα και τείνει να «υποθηκεύσει» το μέλλον σε κάθε γωνιά του Περιφέρειας. Από τη Σπάρτη και την Κόρινθο μέχρι την Τρίπολη, την Καλαμάτα και το Ναύπλιο, επιχειρηματίες κι επαγγελματίες αναζητούν απεγνωσμένα εξειδικευμένους συνεργάτες χωρίς να του βρίσκουν, ενώ την ίδια στιγμή, του του πόλεις, νέοι επιστήμονες ετοιμάζουν… βαλίτσες, νιώθοντας ότι ο τόπος του δεν έχει χώρο για τα όνειρά του. Στα καφέ του του Πελοποννήσου, χιλιάδες νέοι με κατάρτιση, πτυχία-μεταπτυχιακά και, κυρίως, φιλοδοξίες νιώθουν εγκλωβισμένοι σε μια αγορά που μοιάζει να μην του χωράει, οδηγώντας του συχνά στην απόφαση του μετανάστευσης –εξωτερικής ή εσωτερικής- ή του αναπότρεπτης επιλογής της υποαπασχόλησης.

Αυτή η ψηφιακή και πραγματική αναντιστοιχία και πολλάκις χάσμα, που αιμορραγεί και συρρικνώνει την επαρχία, όπου οι ανάγκες των επιχειρήσεων και τα προσόντα των νέων μοιάζουν να κινούνται σε παράλληλα σύμπαντα που δεν βρίσκουν σημείο σύγκλισης, αποτελεί τη μεγαλύτερη πληγή για την τοπική οικονομία. Σε αυτό ακριβώς το «τυφλό» σημείο παρεμβαίνει τώρα η Περιφέρεια Πελοποννήσου, δρομολογώντας έναν πρωτοποριακό επιστημονικό Μηχανισμό Διάγνωσης, που μεταφράζεται σε μια ζωντανή χαρτογράφηση του πραγματικής οικονομίας και των αναγκών της αγοράς εργασίας του αύριο.

Το κυνήγι των δεξιοτήτων σε μια αγορά που αλλάζει
Η ουσία της πρωτοβουλίας βρίσκεται στην αποκωδικοποίηση των επαγγελμάτων «φαντασμάτων», εκείνων δηλαδή που η αγορά ζητά επιτακτικά, αλλά οι επίσημες στατιστικές αδυνατούν να καταγράψουν με ακρίβεια. Ο υπό εκόλλαψη Περιφερειακός Μηχανισμός Διάγνωσης έρχεται να αναζητήσει τα βαθύτερα αίτια πίσω από τις κενές θέσεις εργασίας, διερευνώντας αν το πρόβλημα εντοπίζεται στους χαμηλούς μισθούς, στην έλλειψη εξειδίκευσης ή στο γεγονός ότι το εκπαιδευτικό σύστημα συνεχίζει να παράγει στελέχη για μια οικονομία που έχει προ πολλού μετασχηματιστεί. Από τον εκσυγχρονισμένο αγροδιατροφικό τομέα που αναζητά τεχνολόγους, μέχρι τον τουρισμό υψηλών απαιτήσεων και τη μεταποίηση, η έρευνα θα «σκανάρει» κάθε γωνιά της παραγωγής, από το Λουτράκι και το Ξυλόκαστρο, ως τη Μεγαλόπολη, την Κυπαρισσία, τη Μάνη, τη Μονεμβασιά και την Ελαφόνησο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην «πράσινη» και «ψηφιακή» πρόκληση, εξετάζοντας αν οι τοπικές κοινωνίες διαθέτουν το ανθρώπινο δυναμικό που θα στηρίξει τις μεγάλες επενδύσεις στην ενέργεια και τη νέα τεχνολογία, ή αν θα βρεθούμε στην ανάγκη να εισάγουμε εργαζόμενους για θέσεις που θα μπορούσαν να καλύψουν οι «δικοί» μας άνθρωποι.

Στο μικροσκόπιο οι «NEETs» και η ψυχολογία της αποχής
Ένα από τα πιο κρίσιμα στοιχήματος του εγχειρήματος που έχει στα «σκαριά» η Περιφέρεια είναι η εστίαση στους λεγόμενους NEETs, τους νέους δηλαδή που βρίσκονται εκτός εργασίας, εκπαίδευσης ή κατάρτισης. Πρόκειται για μια κοινωνική «βόμβα» που στερεί από την Πελοπόννησο -και φυσικά όχι μόνο- το πιο δυναμικό της κομμάτι, οδηγώντας σε έναν ιδιότυπο κοινωνικό αποκλεισμό. Η έρευνα δεν θα περιοριστεί σε νούμερα, αλλά θα επιχειρήσει να εντοπίσει αυτούς τους «αφανείς» πολίτες και να καταλάβει ποια είναι τα πραγματικά εμπόδια -ψυχολογικά, οικονομικά ή πρακτικά- που τους κρατούν μακριά από την παραγωγή. Παράλληλα, ακτινογραφούνται οι «οριζόντιες δεξιότητες» (soft skills), καθώς η σύγχρονη αγορά απαιτεί πλέον ανθρώπους με κριτική σκέψη, ικανότητα επίλυσης προβλημάτων και ψηφιακή προσαρμοστικότητα, στοιχεία που συχνά απουσιάζουν από το παραδοσιακό ακαδημαϊκό βιογραφικό, αφήνοντας τους αποφοίτους πανεπιστημίων και ΙΕΚ μετέωρους μπροστά στις απαιτήσεις των επιχειρήσεων.

Από τη διάγνωση στη θεραπεία των τοπικών αναγκών
Η φιλοσοφία πίσω από αυτό το έργο, το οποίο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, είναι η μετάβαση από τα ευχολόγια στις στοχευμένες παρεμβάσεις με βάση την παραγωγικότητα κάθε κλάδου. Με τα δεδομένα που θα συλλεχθούν, η Περιφέρεια θα είναι σε θέση να κατευθύνει τα κονδύλια του ΕΣΠΑ 2021-2027 με χειρουργική ακρίβεια, δημιουργώντας προγράμματα κατάρτισης που θα έχουν αντίκρισμα την επόμενη κιόλας μέρα.

Αντί για γενικά και αόριστα σεμινάρια που συχνά δεν οδηγούν πουθενά, οι πόροι θα επενδύονται σε ειδικότητες που έχει άμεση ανάγκη η επιχειρηματική κοινότητα της περιφέρειας. Ο απώτερος σκοπός είναι η δημιουργία ενός μόνιμου εργαλείου μεταφοράς τεχνογνωσίας, που θα επιτρέπει στην τοπική αυτοδιοίκηση να παρεμβαίνει στην απασχόληση όχι με θεωρίες, αλλά με αποδείξεις, εξασφαλίζοντας ότι κάθε ευρώ που δαπανάται θα πιάνει τόπο στη δημιουργία σταθερών και καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας.

Ειδικότερα, το προωθούμενο υποέργο, θα συμβάλλει άμεσα στους στόχους της πράξης καθώς περιλαμβάνει:

- Τη δημιουργία των κατάλληλων εργαλείων για την ανάλυση των υφιστάμενων και μελλοντικών αναγκών στην αγορά εργασίας (ανάλυση κλάδων, επαγγελμάτων, δεξιοτήτων)

- Την εκπόνηση διεξαγωγή ερευνών/ μελετών που αφορούν, επιχειρήσεις, κλάδους οικονομικής δραστηριότητας, επαγγέλματα και δεξιότητες σε όλη την Περιφέρεια Πελοποννήσου.

- Την παραγωγή ετήσιων εκθέσεων διάγνωσης της αγοράς εργασίας

- Την διεξαγωγή στοχευμένων μελετών σε θεματικούς τομείς της αγοράς εργασίας που σχετίζονται με αναπτυξιακές προτεραιότητες της Περιφέρειας Πελοποννήσου.

- Την διατύπωση προτάσεων για τους ανθρώπινους πόρους της Περιφέρειας και εξειδικευμένων δράσεων για χρηματοδότηση στο πλαίσιο των χρηματοδοτικών εργαλείων της περιόδου 2021-2027 μέσω των κατάλληλων Επιχειρησιακών Προγραμμάτων

- Την υλοποίηση προγράμματος Μεταφοράς Τεχνογνωσίας για λειτουργία του μηχανισμού.

Ανάχωμα στην «αιμορραγία» έμψυχου δυναμικού
Το υποέργο «Παροχή Επιστημονικών και Ερευνητικών Υπηρεσιών για την Ανάπτυξη του Περιφερειακού Μηχανισμού Διάγνωσης» εντάσσεται στην ευρύτερη πράξη για τις ανάγκες της αγοράς εργασίας στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, με συνολικό προϋπολογισμό που ξεπερνά τις 630 χιλιάδες ευρώ. Ο σχετικός ηλεκτρονικός διαγωνισμός για την επιλογή των επιστημονικών συνεργατών που θα υλοποιήσουν αυτή την τεράστια έρευνα πεδίου είναι ήδη σε εξέλιξη. Στόχος δεν είναι άλλος από το να σταματήσει η αποστράγγιση του έμψυχου δυναμικού προς το εξωτερικό ή τα μεγάλα αστικά κέντρα και να δημιουργηθεί ένα εργασιακό περιβάλλον όπου η εκπαίδευση και η επιχειρηματικότητα θα μιλούν, επιτέλους, την ίδια «γλώσσα», μετατρέποντας την Πελοπόννησο σε έναν ελκυστικό προορισμό για εργασία και δημιουργία.