Στο επίκεντρο αντιπαράθεσης μεταξύ κυβέρνησης, τραπεζών και αγοράς βρίσκεται η διαχείριση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), καθώς η σχεδόν πλήρης εξάντληση των δανειακών πόρων δημιουργεί πιέσεις σε επιχειρήσεις και τραπεζικό σύστημα.
Ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, απαντώντας σε δημοσιεύματα περί απώλειας επενδυτικών σχεδίων άνω των 4 δισ. ευρώ, υποστήριξε ότι τα 13,5 δισ. ευρώ που προβλεπόταν να διατεθούν μέσω εμπορικών τραπεζών έχουν ήδη διοχετευθεί στην αγορά, βάσει της αναθεώρησης του προγράμματος το 2025. Παράλληλα, εγκρίθηκε μεταφορά επιπλέον 2 δισ. ευρώ προς την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα για τη στήριξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων έως το 2029.
Η κυβέρνηση αποδίδει την πίεση στους πόρους στην εκρηκτική αύξηση των αιτήσεων δανειοδότησης, καθώς πολλές επιχειρήσεις έσπευσαν να εξασφαλίσουν χαμηλότοκη χρηματοδότηση πριν από πιθανές αυξήσεις επιτοκίων. Τα δάνεια του ΤΑΑ καλύπτουν το 35%-50% μιας επένδυσης με επιτόκιο περίπου 0,35%.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της ειδικής διαχειριστικής αρχής του ΤΑΑ, Ορέστη Καβαλάκη, η αναθεώρηση κρίθηκε αναγκαία επειδή μέχρι τα τέλη του 2025 η απορρόφηση των δανείων ήταν αργή. Από τα 17,6 δισ. ευρώ του δανειακού σκέλους, τα 13,5 δισ. κατευθύνθηκαν στις εμπορικές τράπεζες, 1,6 δισ. ευρώ στο InvestEU και 2 δισ. ευρώ στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα.
Καθοριστικό ρόλο παίζουν και οι ποσοστώσεις του προγράμματος «Ελλάδα 2.0», καθώς το 37,5% των δανείων πρέπει να αφορά έργα πράσινης μετάβασης και το 20% ψηφιακές επενδύσεις. Κυβερνητικά στελέχη αφήνουν να εννοηθεί ότι αρκετά ώριμα επενδυτικά σχέδια έμειναν εκτός λόγω αυτών των περιορισμών.
Ο κ. Παπαθανάσης τόνισε ακόμη ότι χωρίς την αναθεώρηση του προγράμματος η χώρα κινδύνευε με πρόστιμο 750 εκατ. ευρώ από την ΕΕ, ενώ η μεταφορά των 2 δισ. ευρώ στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα λειτούργησε και ως «γέφυρα» για τη συνέχιση προγραμμάτων όπως το «Σπίτι μου ΙΙ».
Από την πλευρά των τραπεζών, ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank Φωκίων Καραβίας υποστήριξε ότι οι διαδικασίες κινήθηκαν με διαφάνεια, σημειώνοντας ότι το 35% των χρηματοδοτήσεων κατευθύνθηκε στην ενέργεια, το 27% στον τουρισμό και το 24% στη βιομηχανία και τη μεταποίηση. Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι ώριμα επενδυτικά σχέδια ύψους 6-8 δισ. ευρώ μένουν εκτός χρηματοδότησης λόγω εξάντλησης των πόρων του RRF.
Η κυβέρνηση επιχειρεί έως τις 31 Μαΐου να ολοκληρώσει κρίσιμες συμβασιοποιήσεις έργων και χρηματοδοτήσεων, ενώ εξετάζονται εναλλακτικές λύσεις για έργα που μένουν εκτός ΤΑΑ, όπως πρόσθετη χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Η πολιτική αντιπαράθεση εντείνεται, με το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής να κατηγορεί την κυβέρνηση για χαμηλή απορρόφηση πόρων, ενώ η κυβέρνηση απαντά ότι η πραγματική επίδραση των επενδύσεων θα φανεί έως το 2027-2028.
