Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) δημοσίευσε έκθεση αξιολόγησης για την εφαρμογή της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ) 2023-2027, εξετάζοντας ζητήματα όπως το γεωργικό εισόδημα, η θέση των αγροτών στην αλυσίδα τροφίμων, η ανανέωση των γενεών, η αγροτική ανάπτυξη και η ενίσχυση της γνώσης και της καινοτομίας.
Σύμφωνα με την έκθεση, η ΚΓΠ εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εργαλείο στήριξης των αγροτικών εισοδημάτων απέναντι στην αστάθεια της αγοράς, τις κλιματικές πιέσεις και τις γεωπολιτικές κρίσεις. Οι άμεσες ενισχύσεις λειτουργούν ως σημαντικό «δίχτυ ασφαλείας», ιδιαίτερα για μικρές εκμεταλλεύσεις και ευάλωτους τομείς όπως η κτηνοτροφία και η γαλακτοκομία. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές ανισότητες, καθώς οι μεγαλύτερες εκμεταλλεύσεις ευνοούνται περισσότερο από τις στρεμματικές ενισχύσεις, ενώ οι μικρότερες λαμβάνουν περιορισμένη στήριξη.
Η έκθεση αναφέρει επίσης ότι οι γεωργοί συνεχίζουν να βρίσκονται σε μειονεκτική θέση απέναντι στους μεγάλους εμπόρους λιανικής και τις μεταποιητικές επιχειρήσεις, παρά τις προσπάθειες βελτίωσης μέσω τομεακών προγραμμάτων. Παράλληλα, οι πιέσεις από τη γραφειοκρατία, την αστάθεια των τιμών, τις αυξημένες ώρες εργασίας και τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης επιβαρύνουν σημαντικά τον αγροτικό κόσμο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο πρόβλημα της ανανέωσης των γενεών, καθώς η δυσκολία πρόσβασης στη γη, οι περιορισμένες δυνατότητες χρηματοδότησης και τα ασταθή εισοδήματα αποθαρρύνουν τους νέους να στραφούν στη γεωργία. Παράλληλα, η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη μεγαλύτερης αναγνώρισης και στήριξης των γυναικών στον αγροτικό τομέα.
Η έκθεση αναφέρεται ακόμη στην κοινωνική αιρεσιμότητα, που συνδέει τις ενισχύσεις με την τήρηση βασικών εργασιακών δικαιωμάτων, σημειώνοντας όμως ότι η εφαρμογή της παραμένει περιορισμένη λόγω γραφειοκρατίας και ανεπαρκών ελέγχων.
Θετική αξιολόγηση λαμβάνει το πρόγραμμα LEADER για τη συμβολή του στην τοπική ανάπτυξη και την κοινωνική συμμετοχή, ενώ σημαντικά θεωρούνται και τα εργαλεία κατάρτισης και καινοτομίας, παρά τα διοικητικά προβλήματα που περιορίζουν την αποτελεσματικότητά τους.
Συνολικά, η ΕΟΚΕ τονίζει ότι το μέλλον της ευρωπαϊκής γεωργίας δεν εξαρτάται μόνο από τις οικονομικές ενισχύσεις, αλλά και από τη δυνατότητα της ΚΓΠ να στηρίξει ουσιαστικά τους ανθρώπους της υπαίθρου, να βελτιώσει τις συνθήκες εργασίας και να ενισχύσει τις μικρές και μεσαίες αγροτικές εκμεταλλεύσεις.
