Την επέκταση της έκτακτης οικονομικής στήριξης των αγροτών, ώστε να καλύπτει όχι μόνο την αύξηση των τιμών των λιπασμάτων αλλά και το αυξημένο κόστος των γεωργικών καυσίμων, ζητούν πέντε κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το αίτημα κατατέθηκε από την Ιταλία, με την υποστήριξη της Κύπρου, της Τσεχίας, της Ρουμανίας και της Σλοβακίας, στο πλαίσιο του Συμβουλίου Γεωργίας και Αλιείας (AGRIFISH) του Οκτωβρίου. Με επιστολή τους προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι πέντε χώρες επισημαίνουν ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή και η αστάθεια που προκαλεί στις διεθνείς αγορές ενέργειας εξακολουθούν να επιβαρύνουν σημαντικά το κόστος παραγωγής των ευρωπαϊκών γεωργικών εκμεταλλεύσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις τιμές της ενέργειας και, κυρίως, των καυσίμων που χρησιμοποιούνται στη γεωργική δραστηριότητα, οι οποίες παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, περιορίζοντας την κερδοφορία των παραγωγών και εντείνοντας τις οικονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν.
Διεύρυνση της έκτακτης στήριξης
Ο κανονισμός (ΕΕ) 2026/1768 θέσπισε, μέσω του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ), έκτακτη προσωρινή ενίσχυση για την κάλυψη του αυξημένου κόστους των λιπασμάτων, χωρίς ωστόσο να προβλέπει αντίστοιχη στήριξη για τα γεωργικά καύσιμα.
Την ίδια στιγμή, αναγνωρίζει ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή και το de facto κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχουν οδηγήσει σε σημαντικές αυξήσεις στις διεθνείς τιμές πετρελαίου, φυσικού αερίου και λιπασμάτων.
Η διεύρυνση της στήριξης θεωρείται από τις πέντε χώρες αναγκαία, καθώς τα καύσιμα αποτελούν βασική συνιστώσα του αγροτικού κόστους, επηρεάζοντας ένα ευρύ φάσμα εργασιών, από την προετοιμασία των χωραφιών και τη σπορά έως τη συγκομιδή και τη μεταφορά των προϊόντων. Ως εκ τούτου, η κάλυψη μόνο των αυξημένων δαπανών για λιπάσματα δεν επαρκεί για την αντιμετώπιση των συνολικών οικονομικών επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης στον πρωτογενή τομέα.
Οι πέντε χώρες επικαλούνται, επίσης, τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2026/1894 για την ενεργοποίηση του γεωργικού αποθεματικού του 2026, ο οποίος επιτρέπει την αποζημίωση των παραγωγών για αυξήσεις τόσο στο κόστος των λιπασμάτων όσο και στην ενέργεια.
Με αυτό το σκεπτικό, ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει άμεσα τροποποίηση του κανονισμού, ώστε η έκτακτη ενίσχυση μέσω του ΕΓΤΑΑ να καλύπτει και το αυξημένο κόστος των γεωργικών καυσίμων. Η ενεργοποίηση του μέτρου θα παραμείνει προαιρετική για τα κράτη μέλη, μέσω των εθνικών Στρατηγικών τους Σχεδίων για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), με βάση τις ιδιαίτερες παραγωγικές τους ανάγκες.
