Ένα κεφάλαιο για το ξεκίνημα της ενήλικης ζωής των παιδιών φιλοδοξεί να δημιουργήσει ο νέος Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων (Α.Ε.Λ.Α.), με το κράτος να συνεισφέρει ποσό ίσο με τις επιλέξιμες καταβολές των γονέων, έως 1.200 ευρώ ετησίως.
Η ρύθμιση περιλαμβάνεται σε νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 18 Οκτωβρίου. Η διαδικασία θα διαρκέσει έως την 1η Νοεμβρίου, ενώ η ψήφιση προγραμματίζεται μέσα στον Νοέμβριο.
Ο επενδυτικός «κουμπαράς» προβλέπει μακροχρόνια αποταμίευση, με τα χρήματα να παραμένουν δεσμευμένα μέχρι την ενηλικίωση του παιδιού. Το τελικό ποσό θα διαμορφώνεται από τις ιδιωτικές εισφορές, την κρατική συμμετοχή και την πορεία των επενδύσεων.
Ποιοι δικαιούνται λογαριασμό
και πόσα θα καταβάλλει το Δημόσιο
Σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο, για κάθε παιδί που γεννιέται στην Ελλάδα ή πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις θα μπορεί να ανοίγεται ένας μοναδικός λογαριασμός. Την αίτηση θα υποβάλλει ο γονέας που ασκεί τη γονική μέριμνα ή το πρόσωπο που έχει την επιμέλεια, σε πάροχο της επιλογής του, πριν το παιδί συμπληρώσει τα δύο έτη.
Το Δημόσιο θα καταβάλλει το 100% των επιλέξιμων εισφορών, με ανώτατη ενίσχυση 1.200 ευρώ ανά ημερολογιακό έτος. Το όριο αυτό προβλέπεται να αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία, ενώ οι συνολικές ιδιωτικές εισφορές δεν θα μπορούν να υπερβαίνουν τις 10.000 ευρώ ετησίως.
Η κρατική συμμετοχή θα πιστώνεται κατά κανόνα μηνιαίως, για εισφορές έως 100 ευρώ τον μήνα, και θα ακολουθεί ετήσια εκκαθάριση βάσει των συνολικών καταβολών έως τις 31 Δεκεμβρίου.
Πρόκειται για εργαλείο δημιουργίας αποθέματος για το παιδί, επομένως οι οικογένειες θα πρέπει να υπολογίσουν ποιο ποσό μπορούν να δεσμεύουν σταθερά. Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο περιορισμένης δυνατότητας αποταμίευσης: σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που επικαλείται ανάλυση του ΕΝΑ, το ποσοστό αποταμίευσης των ελληνικών νοικοκυριών διαμορφώθηκε στο -2,5% το 2024, έναντι 14,5% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Επενδύσεις, πρόσβαση στα χρήματα
και φορολογικά οφέλη
Τους λογαριασμούς θα μπορούν να διαχειρίζονται τράπεζες, επιχειρήσεις παροχής επενδυτικών υπηρεσιών και ασφαλιστικές εταιρείες. Προβλέπεται επίσης δυνατότητα αυτοδιαχείρισης, υπό συγκεκριμένους όρους, καθώς και μεταφοράς σε άλλον πάροχο χωρίς απώλεια των σχετικών δικαιωμάτων.
Τα κεφάλαια θα τοποθετούνται σε επιλέξιμα μέσα, όπως ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια και μετοχές, με αποκλεισμό σύνθετων χρηματοοικονομικών προϊόντων και προϊόντων υψηλού κινδύνου. Οι γονείς θα επιλέγουν μεταξύ συντηρητικού, ισορροπημένου, αναπτυξιακού και δυναμικού προφίλ.
Κάθε πάροχος θα υποχρεούται να διαθέτει τουλάχιστον ένα προϊόν ανά προφίλ με μηχανισμό εγγύησης κεφαλαίου. Εάν δεν επιλεγεί στρατηγική, θα εφαρμόζεται ως προεπιλογή προϊόν μακροχρόνιου ορίζοντα, συντηρητικού προφίλ, με εγγύηση κεφαλαίου.
Οι εισφορές, η κρατική ενίσχυση και οι αποδόσεις θα παραμένουν δεσμευμένες μέχρι τα 18. Πρόωρη ανάληψη προβλέπεται κατ’ εξαίρεση σε περίπτωση θανάτου γονέα ή παιδιού, καθώς και για σοβαρούς λόγους υγείας του δικαιούχου που απαιτούν χειρουργική αντιμετώπιση και πιστοποιούνται από δημόσιο νοσοκομείο. Με την ενηλικίωση, ο νέος θα αποκτά πρόσβαση στο κεφάλαιο σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διατάξεις.
Τέλος, οι εισφορές δεν θα αποτελούν φορολογητέο εισόδημα του ανηλίκου ούτε θα συνυπολογίζονται στα κριτήρια κοινωνικών παροχών. Αφορολόγητα προβλέπονται και τα εισοδήματα από μερίσματα, τόκους και υπεραξία τίτλων εντός του λογαριασμού.
