Η εξάντληση συχνά αποδίδεται στις πολλές υποχρεώσεις, στο άγχος ή στον λίγο ύπνο. Όταν, όμως, είναι έντονη, ανεξήγητη και διαφορετική από τη συνηθισμένη, μπορεί να αποτελεί προειδοποιητικό σύμπτωμα καρδιακού προβλήματος. Στις γυναίκες, η ασυνήθιστη κόπωση ενδέχεται να εμφανιστεί ακόμη και ημέρες ή εβδομάδες πριν από ένα έμφραγμα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε κουρασμένη γυναίκα πρέπει να ανησυχεί για την καρδιά της. Σημασία έχουν η ένταση, η διάρκεια και κυρίως η απότομη αλλαγή σε σχέση με τις αντοχές της. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν απλές δραστηριότητες, που μέχρι πρόσφατα γίνονταν χωρίς δυσκολία, αρχίζουν ξαφνικά να μοιάζουν εξαντλητικές.
Πότε η κόπωση
χρειάζεται διερεύνηση
Ο καρδιολόγος Arash Bereliani, από το Beverly Hills Institute for Cardiology and Preventive Medicine, διακρίνει τη συνηθισμένη κούραση από τη σημαντική, ανεξήγητη πτώση της ενέργειας. Μια απαιτητική εβδομάδα ή μερικές νύχτες κακού ύπνου μπορούν εύλογα να προκαλέσουν εξάντληση, η οποία συνήθως υποχωρεί με την ξεκούραση.
Αντίθετα, η κόπωση που σχετίζεται με καρδιακό πρόβλημα μπορεί να επιμένει παρά τον ύπνο, να είναι δυσανάλογη με την καθημερινή δραστηριότητα ή να γίνεται εντονότερη με τη σωματική προσπάθεια. Μια γυναίκα μπορεί, για παράδειγμα, να δυσκολεύεται ξαφνικά να ολοκληρώσει τη συνηθισμένη της διαδρομή με τα πόδια.
Ο ίδιος αναφέρει χαρακτηριστικά την περίπτωση ασθενούς με έμφραγμα, η οποία διαπίστωσε ότι δεν μπορούσε πλέον να κρατήσει τα χέρια της ψηλά αρκετή ώρα για να στεγνώσει τα μαλλιά της.
Ωστόσο, τέτοιες αλλαγές συχνά υποτιμώνται. Όπως επισημαίνει η καρδιολόγος Amy Ahnert, από το Morristown Medical Center, πολλές γυναίκες συνδυάζουν εργασία, φροντίδα της οικογένειας και άλλες υποχρεώσεις, αντιμετωπίζοντας την εξάντληση ως αναμενόμενο μέρος της ζωής τους. Έτσι, ένα ασυνήθιστο σύμπτωμα μπορεί εύκολα να αποδοθεί στο στρες ή στην έλλειψη ύπνου.
Ενδεικτικά, σε μεγάλη μελέτη ασθενών κάτω των 55 ετών που νοσηλεύτηκαν με έμφραγμα, οι γυναίκες ήταν πιθανότερο από τους άνδρες να αποδώσουν αρχικά τα συμπτώματά τους στο στρες ή στο άγχος. Το εύρημα αναδεικνύει πόσο εύκολα μπορεί να παρερμηνευτούν οι προειδοποιητικές ενδείξεις.
Τα συνοδά συμπτώματα
και η αναζήτηση βοήθειας
Ο πόνος ή η ενόχληση στο στήθος παραμένει βασικό σύμπτωμα εμφράγματος και στις γυναίκες. Ωστόσο, μπορεί να εμφανιστούν και λιγότερο χαρακτηριστικές ενοχλήσεις, οι οποίες δυσκολεύουν την έγκαιρη αναγνώριση του προβ- λήματος.
Η ανεξήγητη εξάντληση χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή όταν συνοδεύεται από δύσπνοια, πίεση ή βάρος στο στήθος, πόνο στη γνάθο, στον αυχένα ή στην πλάτη, ναυτία, εμετό, έντονη εφίδρωση ή ζάλη. Η ενόχληση στο στήθος δεν περιγράφεται πάντοτε ως δυνατός πόνος: μπορεί να μοιάζει με σφίξιμο ή πίεση, ενώ ορισμένες γυναίκες εμφανίζουν ενοχλήσεις που θυμίζουν δυσπεψία ή καούρα.
Οι διαφορές στον τρόπο εκδήλωσης της στεφανιαίας νόσου αποτελούν μία πιθανή εξήγηση για αυτή την εικόνα. Στις γυναίκες συναντώνται συχνότερα και προβλήματα στα μικρά αγγεία της καρδιάς, τα οποία μπορεί να συνδέονται με πιο ασαφή συμπτώματα.
Η επίμονη, ανεξήγητη κόπωση, ιδιαίτερα όταν περιορίζει τις καθημερινές δραστηριότητες ή εμφανίζεται με την προσπάθεια, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση. Δεν αποτελεί από μόνη της διάγνωση εμφράγματος, αλλά δεν πρέπει να αγνοείται.
Όταν υπάρχει υποψία εμφράγματος -ιδίως με ενόχληση στο στήθος, σοβαρή δύσπνοια, νέο πόνο στο άνω μέρος του σώματος ή έντονη εφίδρωση- απαιτείται άμεση επείγουσα ιατρική βοήθεια. Η απότομη αλλαγή στις αντοχές και στην αίσθηση του σώματος αξίζει προσοχή, ακόμη κι όταν δεν ταιριάζει στη γνώριμη εικόνα ενός καρδιακού επεισοδίου.
