Από τις αλλαγές στην ηγεσία της παγκόσμιας υγείας έως την κλιματική αλλαγή και την Τεχνητή Νοημοσύνη στην υγειονομική περίθαλψη, τα παρακάτω ζητήματα θα διαμορφώσουν πολιτικές, θα τροφοδοτήσουν τον δημόσιο διάλογο και θα καθορίσουν ποιος ηγείται της παγκόσμιας συζήτησης για την υγεία το 2026, σύμφωνα με το Euronews.
Ποιος κρατά τα ηνία στην παγκόσμια υγεία;
Η παγκόσμια υγεία δέχθηκε ισχυρό πλήγμα πέρυσι, όταν η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ στις Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσε πρωτοφανείς περικοπές στη ανθρωπιστική βοήθεια. Έκτοτε, αρκετές χώρες ακολούθησαν το ίδιο παράδειγμα, μετατοπίζοντας τις προτεραιότητές τους και περιορίζοντας τους πόρους για διεθνή προγράμματα υγείας.
«Οι πρόσφατες παύσεις στη χρηματοδότηση πρωτοβουλιών παγκόσμιας υγείας δημιουργούν εμπόδια στην πρόοδο, με επιπτώσεις που μπορεί να διαρκέσουν έως το 2026 αν συνεχιστεί αυτή η αβεβαιότητα», προειδοποίησε η Anja Langenbucher, διευθύντρια του ευρωπαϊκού γραφείου του Ιδρύματος Gates. «Και αυτό συμβαίνει σε μια στιγμή που η παιδική θνησιμότητα αρχίζει να αυξάνεται ξανά για πρώτη φορά αυτόν τον αιώνα».
Σημείωσε ωστόσο ότι υπάρχουν λόγοι για «συγκρατημένη αισιοδοξία», επισημαίνοντας εργαλεία με Τεχνητή Νοημοσύνη που μπορούν να βελτιώσουν τη στόχευση των υπηρεσιών υγείας, εμβόλια νέας γενιάς και «έξυπνη ως προς το κλίμα» γεωργία που ενισχύει την ανθεκτικότητα και την παραγωγικότητα.
«Με σταθερές πλατφόρμες και πιο σταθερή χρηματοδότηση -τομείς στους οποίους η ΕΕ και άλλοι βρίσκονται ήδη σε πλεονεκτική θέση να ηγηθούν- το 2026 θα μπορούσε να είναι το έτος όπου μακρινές δυνατότητες στην υγεία γίνονται ρεαλιστικές λύσεις», δήλωσε η Langenbucher στο Euronews.
Στάσιμη η πρόοδος λόγω υποχρηματοδότησης
Το Παγκόσμιο Ταμείο για την Καταπολέμηση του AIDS, της Φυματίωσης και της Ελονοσίας επισήμανε την ελονοσία ως βασική πρόκληση για τους επόμενους μήνες.
Ο οργανισμός ανέφερε ότι η στασιμότητα στην πρόοδο για τον περιορισμό της ελονοσίας και η αυξανόμενη αντοχή στα φάρμακα αποτελούν παραδείγματα των συνεπειών της ανεπαρκούς χρηματοδότησης και των κακώς ενοποιημένων συστημάτων πρόληψης, πρωτοβάθμιας φροντίδας και κοινοτικής παροχής υπηρεσιών.
«Συνολικά, η χρονιά που έρχεται θα καθοριστεί από δύσκολες επιλογές, αλλά και από μια ευκαιρία να επαναπροσδιοριστεί η παγκόσμια υγεία γύρω από τον αντίκτυπο, την ενσωμάτωση και την ηγεσία των χωρών – με τελικό μέτρο το αν μπορούμε να προστατεύσουμε τους πιο ευάλωτους από ασθένειες που μπορούν να προληφθούν», δήλωσε εκπρόσωπος του Παγκόσμιου Ταμείου.
Περισσότερες ευκαιρίες για τεχνολογικά άλματα
Η Τεχνητή Νοημοσύνη και άλλες νέες τεχνολογίες αναμένεται να μεταμορφώσουν την υγειονομική περίθαλψη φέτος, οδηγώντας σε προόδους στη διάγνωση, την ανάπτυξη φαρμάκων και τη μείωση του φόρτου εργασίας για τους επαγγελματίες υγείας.
Επιπλέον, σε ολόκληρη την Ευρώπη η βιοτεχνολογία προχωρά με ταχείς ρυθμούς, με τον πρόσφατα παρουσιασμένο Ευρωπαϊκό Νόμο για τη Βιοτεχνολογία (EU Biotech Act) να αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο των πολιτικών συζητήσεων.
«Αν έπρεπε να το συνοψίσουμε, αυτό που περιμένουμε για το 2026 είναι το έτος της βιοτεχνολογίας για την Ευρώπη, ώστε να συμβάλει στη στρατηγική αυτονομία και την ανταγωνιστικότητα της ηπείρου», δήλωσε εκπρόσωπος της ισπανικής βιοτεχνολογικής φαρμακευτικής εταιρείας HIPRA στο Euronews Health.
Η εταιρεία υπογράμμισε επίσης τον αυξανόμενο ρόλο της βιοτεχνολογίας στην ασφάλεια και τη βιοάμυνα – τόσο για την αντιμετώπιση βιολογικών απειλών όσο και για τη δυνατότητα ταχείας αντίδρασης σε υγειονομικές κρίσεις, όπως μελλοντικές πανδημίες, μέσω προηγμένων διαγνωστικών εργαλείων και εμβολίων.
Συστήματα υγείας και εργατικό δυναμικό υπό πίεση
Μια ακόμη μεγάλη πρόκληση που αντιμετωπίζουν τα συστήματα υγείας σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ είναι η αυξανόμενη έλλειψη προσωπικού, εν μέσω αυξημένης ζήτησης, γήρανσης του πληθυσμού και επιδείνωσης της ψυχικής υγείας των επαγγελματιών.
«Μπορούμε να αναμένουμε ότι οι περιορισμοί στο εργατικό δυναμικό θα παραμείνουν στο επίκεντρο των συζητήσεων για την πολιτική υγείας το 2026», δήλωσε η Katherine de Bienassis, αναλύτρια πολιτικής υγείας στον ΟΟΣΑ.
«Οι μέθοδοι για τη διασφάλιση της παραγωγικότητας των συστημάτων υγείας είναι πιθανό να γίνουν όλο και πιο κεντρικές, καθώς τα συστήματα προσπαθούν να προσφέρουν περισσότερα με λιγότερους πόρους, διατηρώντας παράλληλα τα αποτελέσματα για τους ασθενείς», πρόσθεσε.
Κλιματική αλλαγή και νέες απειλές
Καθώς οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής εντείνονται, αναδύονται νέες προκλήσεις για την υγεία, από την ταχύτερη εξάπλωση ασθενειών που μεταδίδονται από κουνούπια έως τις επιπτώσεις της απώλειας βιοποικιλότητας και της αυξανόμενης ρύπανσης.
«Η επιστήμη δεν δείχνει κανένα σημάδι ότι αυτή η κλιματική κρίση επιβραδύνεται, ενώ η προσοχή της ευρωπαϊκής πολιτικής παραμένει στραμμένη αλλού», δήλωσε η Génon K. Jensen, διευθύντρια της Health and Environment Alliance, στο Euronews Health.
Τόνισε ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να αξιοποιήσουν την ευκαιρία για μείωση του κόστους, ενίσχυση της παραγωγικότητας και πρόληψη ασθενειών, δίνοντας προτεραιότητα σε περιβαλλοντικές και κλιματικές πολιτικές, συμπεριλαμβανομένης της αναθεώρησης της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα χημικά.
«Η υγεία των ανθρώπων πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο των φετινών προτάσεων για την ανθεκτικότητα στο κλίμα, με τις λύσεις βασισμένες στη φύση να αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο της προσαρμογής», είπε.
Ανταγωνιστικότητα και σύγκρουση συμφερόντων
Ο φαρμακευτικός τομέας κινείται τους τελευταίους μήνες σε ένα ασταθές περιβάλλον εμπορικών σχέσεων, που χαρακτηρίζεται από δασμούς και γεωπολιτικές εντάσεις και θα συνεχίσει να διαμορφώνει τις αγορές το 2026.
«Οι Ευρωπαίοι έχουν κλείσει τα μάτια στο γεγονός ότι οι Αμερικανοί πληρώνουν δύο έως τρεις φορές περισσότερα για πατενταρισμένα φάρμακα απ’ ό,τι οι ίδιοι», δήλωσε η Elizabeth Kuiper, αναπληρώτρια διευθύντρια του European Policy Centre.
Πρόσθεσε ότι η απειλή του Τραμπ για επιβολή δασμών στα φαρμακευτικά προϊόντα λειτούργησε ως αφύπνιση, ώστε ο τομέας να αντιμετωπιστεί πιο στρατηγικά, ως ένας από τους βασικούς μοχλούς καινοτομίας και οικονομικής ανάπτυξης για την ΕΕ.
Μια ευκαιρία για νέες προτεραιότητες
Το 2026 θα μπορούσε επίσης να είναι ένα έτος κατά το οποίο νέα θέματα υγείας θα ανέβουν ψηλότερα στην ατζέντα.
«Ελπίζουμε πραγματικά ότι η αυξανόμενη ευαισθητοποίηση για το χάσμα στην υγεία των φύλων που είδαμε το 2025 θα οδηγήσει σε στοχευμένη χρηματοδότηση και ισχυρή πολιτική δέσμευση, όπως μια Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Υγεία των Γυναικών», δήλωσε η Ffion Storer-Jones, ανώτερη υπεύθυνη πολιτικής και συνηγορίας στη DSW, διεθνή μη κερδοσκοπική οργάνωση που δραστηριοποιείται στη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία.
Προειδοποίησε επίσης ότι τα αυξανόμενα ποσοστά σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων και η μικροβιακή αντοχή θα παραμείνουν διασυνοριακή απειλή για τη δημόσια υγεία και δεν πρέπει να αγνοηθούν.
«Ελπίζουμε πραγματικά το 2026 να μη γίνει άλλη μια χρονιά αμέλειας στον παγκόσμιο κύκλο “πανικού και αδιαφορίας” για την υγεία», κατέληξε.
