Η πολύωρη χρήση κινητού, social media και βιντεοπαιχνιδιών, στα όρια του εθισμού, από παιδιά που βρίσκονται στην πρώιμη εφηβεία φαίνεται να συνδέεται με προβλήματα ψυχικής υγείας, σύμφωνα με πρόσφατη αμερικανική έρευνα. Μάλιστα, η συσχέτιση είναι ισχυρότερη από ό,τι είχε καταγραφεί στο παρελθόν.
Η χρήση οθονών αυξάνεται ραγδαία στην πρώτη εφηβεία, μια κρίσιμη περίοδο κατά την οποία συχνά αρχίζουν να εμφανίζονται προβλήματα ψυχικής υγείας, διαταραχές ύπνου, καθώς και έναρξη χρήσης ουσιών. Στις ΗΠΑ, εκτιμάται ότι το 49,5% των εφήβων έχει βιώσει κάποια μορφή ψυχικής νόσου.
Η εν λόγω έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε στο «American Journal of Preventive Medicine» του ομίλου Elsevier, εξετάζει πρότυπα προβληματικής, εθιστικού τύπου χρήσης οθονών στα παιδιά που μπαίνουν στην εφηβεία και το κατά πόσο αυτά συνδέονται με αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία αργότερα.
Η έρευνα
Λαμβάνοντας υπ’ όψιν ότι σε αυτές τις ηλικίες τα παιδιά δεν μπορούν να ελέγξουν τον χρόνο που αφιερώνουν μπροστά στις οθόνες, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερους από 8.000 συμμετέχοντες στη μελέτη Adolescent Brain Cognitive Development (ABCD).
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μακροχρόνια έρευνα για την ανάπτυξη του εγκεφάλου και την υγεία των παιδιών στις ΗΠΑ, στο πλαίσιο της οποίας οι ερευνητές παρακολουθούσαν παιδιά από την ηλικία των 11-12 ετών έως έναν χρόνο αργότερα.
Στο πλαίσιο αυτό, η προβληματική χρήση κινητού τηλεφώνου και μέσων κοινωνικής δικτύωσης συνδέθηκε προοπτικά με υψηλότερες βαθμολογίες σε συμπτώματα κατάθλιψης, διαταραχής προσοχής/υπερκινητικότητας, εναντιωματικής προκλητικής διαταραχής (ODD), καθώς και με αυτοκτονικές συμπεριφορές, διαταραχές ύπνου και έναρξη χρήσης ουσιών.
Η προβληματική χρήση βιντεοπαιχνιδιών συσχετίστηκε με υψηλότερες βαθμολογίες κατάθλιψης, διαταραχής προσοχής/υπερκινητικότητας και εναντιωματικής προκλητικής συμπεριφοράς, καθώς και με αυτοκτονικές συμπεριφορές και διαταραχές ύπνου.
Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για παρεμβάσεις ειδικά προσαρμοσμένες στην πρώιμη εφηβεία, καθώς πρόκειται για κρίσιμη περίοδο κατά την οποία συχνά εκδηλώνονται για πρώτη φορά ψυχολογικές ευαλωτότητες.
Ωστόσο, ο χρόνος μπροστά στις οθόνες δεν είναι επιβλαβής στο σύνολό του. Ο επικεφαλής ερευνητής, Τζέισον Ναγκάτα, από το Τμήμα Παιδιατρικής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο, εξηγεί ότι «ο πραγματικός κίνδυνος προκύπτει όταν η χρήση γίνεται εθιστική ή προβληματική, όταν τα παιδιά δεν μπορούν να σταματήσουν, νιώθουν άγχος αν δεν τις χρησιμοποιούν ή όταν αρχίζει να διαταράσσεται ο ύπνος, η διάθεση ή η καθημερινότητά τους».
