Μια αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου μπορεί να προκαλεί αμηχανία, όμως η συζήτησή της με τον γιατρό δεν πρέπει να αναβάλλεται. Αίμα στα κόπρανα, επίμονο φούσκωμα ή ανεξήγητη απώλεια βάρους δεν σημαίνουν απαραίτητα καρκίνο. Συχνά συνδέονται με συνηθέστερες και λιγότερο σοβαρές παθήσεις, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει στην υποτίμησή τους.
Ο Jeremy Clark, γενικός χειρουργός στο βρετανικό NHS με εξειδίκευση στο παχύ έντερο και το ορθό, επισημαίνει πέντε συμπτώματα που χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση όταν εμφανίζονται ή επιμένουν.
Το ζητούμενο δεν είναι να προκαλεί ανησυχία κάθε παροδική ενόχληση, αλλά να αναγνωρίζονται οι αλλαγές που επιμένουν ή ξεφεύγουν από το συνηθισμένο. Επειδή τα συμπτώματα αυτά δεν συνδέονται αποκλειστικά με μία πάθηση, η ιατρική αξιολόγηση είναι εκείνη που μπορεί να διευκρινίσει την αιτία τους και να καθορίσει αν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος.
Τα συμπτώματα
που δεν πρέπει να προσπερνάμε
1. Αίμα στα κόπρανα. Η παρουσία αίματος πρέπει να αναφέρεται στον γιατρό. Το χρώμα μπορεί να δώσει ενδείξεις για την προέλευση της αιμορραγίας: το ζωηρό κόκκινο αίμα συχνά προέρχεται από χαμηλότερα στο έντερο, ενώ το πολύ σκούρο μπορεί να υποδηλώνει αιμορραγία ψηλότερα στο πεπτικό. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν το αίμα είναι σκούρο ή αναμεμειγμένο με τα κόπρανα. Ακόμη και όταν υπάρχουν αιμορροΐδες, η επίμονη αιμορραγία δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα σε αυτές.
2. Αλλαγή στις κενώσεις. Σημασία έχει η απόκλιση από τη συνηθισμένη λειτουργία του εντέρου κάθε ανθρώπου. Συχνότερες κενώσεις, πιο χαλαρά κόπρανα ή νέα δυσκοιλιότητα που δεν υποχωρεί χρειάζονται διερεύνηση. Ο ειδικός επισημαίνει ότι μια αλλαγή που συνεχίζεται για δύο εβδομάδες πρέπει να αναφέρεται στον γιατρό.
3. Επίμονος κοιλιακός πόνος. Ο πόνος στην κοιλιά μπορεί να έχει πολλές αιτίες, αλλά όταν επιμένει χρειάζεται αξιολόγηση. Σύμφωνα με τον χειρουργό, μπορεί να εμφανιστεί και στον καρκίνο του εντέρου, συχνότερα σε μεταγενέστερη φάση της νόσου.
4. Ασυνήθιστο φούσκωμα. Πρόκειται για πολύ συνηθισμένη ενόχληση, που τις περισσότερες φορές δεν σχετίζεται με κακοήθεια. Όταν, ωστόσο, είναι επίμονη ή διαφέρει από ό,τι έχει συνηθίσει κάποιος, αξίζει να συζητηθεί με τον γιατρό.
5. Ανεξήγητη απώλεια βάρους. Η αισθητή μείωση των κιλών χωρίς αλλαγές στη διατροφή, στην άσκηση ή άλλη προφανή αιτία αποτελεί επίσης σύμπτωμα που χρειάζεται έλεγχο.
Η δυσκολία είναι ότι αρκετές από αυτές τις ενοχλήσεις είναι οικείες και εύκολα αποδίδονται σε κάποιο γνωστό πρόβλημα του εντέρου. Όπως εξηγεί ο Clark, η ομοιότητά τους με συμπτώματα λιγότερο σοβαρών παθήσεων συχνά οδηγεί τους ασθενείς να τα παραβλέπουν. Γι’ αυτό έχει σημασία να παρατηρούμε τι έχει αλλάξει σε σχέση με τη συνηθισμένη λειτουργία του οργανισμού μας και αν η αλλαγή επιμένει.
Εξίσου σημαντικό είναι να ξεπερνάμε την αμηχανία όταν περιγράφουμε τέτοια συμπτώματα στον γιατρό. Η αναφορά στο χρώμα του αίματος, στη συχνότητα των κενώσεων και στη διάρκεια των ενοχλήσεων δίνει χρήσιμες πληροφορίες για την αξιολόγησή τους. Στόχος, σύμφωνα με τον χειρουργό, είναι να διερευνώνται νωρίς, ακόμη κι αν τελικά αποδειχθεί ότι δεν υπάρχει κάτι σοβαρό.
Τα παραπάνω συμπτώματα συναντώνται και σε καταστάσεις όπως οι αιμορροΐδες ή το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.
Η παρουσία τους δεν ισοδυναμεί με διάγνωση καρκίνου, αλλά ούτε δικαιολογεί την αδιαφορία. Το βασικό μήνυμα του ειδικού είναι σαφές: οι ασυνήθιστες και επίμονες αλλαγές πρέπει να αναφέρονται έγκαιρα, χωρίς αναμονή μηνών με την ελπίδα ότι θα υποχωρήσουν.
