Το 2025 αποτέλεσε μία από τις πιο θερμές χρονιές που έχουν καταγραφεί στην Ευρώπη, με τουλάχιστον το 95% της ηπείρου να βιώνει θερμοκρασίες πάνω από τον μέσο όρο. Τα έντονα κύματα καύσωνα επηρέασαν εκτεταμένες περιοχές, από τη Μεσόγειο έως την Αρκτική, επιβεβαιώνοντας την επιτάχυνση της κλιματικής αλλαγής.
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση για την κατάσταση του κλίματος στην Ευρώπη, που εκπονήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων και τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό, η ήπειρος θερμαίνεται τα τελευταία 30 χρόνια με ρυθμό διπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Ιδιαίτερα η Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη εμφανίζουν ταχύτερη αύξηση θερμοκρασίας, ενώ περιοχές όπως τα νησιά Σβάλμπαρντ συγκαταλέγονται στις ταχύτερα θερμαινόμενες στον πλανήτη.
Το 2025 καταγράφηκαν περισσότερες ημέρες έντονης θερμικής καταπόνησης σε σχέση με τον μέσο όρο. Στη Νότια και Ανατολική Ισπανία σημειώθηκαν έως και 50 επιπλέον ημέρες με θερμοκρασίες άνω των 32°C, ενώ οι ελάχιστες θερμοκρασίες παρέμειναν υψηλές για μεγάλο διάστημα. Ιδιαίτερα ακραίο ήταν το κύμα καύσωνα τριών εβδομάδων στη Νορβηγία, τη Σουηδία και τη Φινλανδία, με θερμοκρασίες άνω των 30°C ακόμη και κοντά στον Αρκτικό Κύκλο. Στη Νορβηγία καταγράφηκαν έως και 34,9°C. Στην Ελλάδα, περίπου το 85% του πληθυσμού επηρεάστηκε από θερμοκρασίες κοντά ή πάνω από τους 40°C, με μέγιστη τιμή τους 44°C.
Η παρατεταμένη ζέστη και οι μειωμένες βροχοπτώσεις οδήγησαν σε σημαντική απώλεια χιονιού και πάγου. Τον Μάρτιο του 2025 η χιονοκάλυψη ήταν μειωμένη κατά 31% σε σχέση με τον μέσο όρο, καταγράφοντας την τρίτη χαμηλότερη τιμή από το 1983. Παράλληλα, όλοι οι ευρωπαϊκοί παγετώνες έχασαν μάζα, με τη Γροιλανδία να χάνει 139 δισεκατομμύρια τόνους πάγου, συμβάλλοντας στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Σημαντικές πιέσεις καταγράφηκαν και στα οικοσυστήματα. Η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας έφτασε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, με θαλάσσια κύματα καύσωνα να επηρεάζουν το 86% των ευρωπαϊκών υδάτων. Η Μεσόγειος παρουσίασε συνεχόμενα φαινόμενα υπερθέρμανσης, θέτοντας σε κίνδυνο τη βιοποικιλότητα και οικοσυστήματα όπως τα λιβάδια Ποσειδωνίας, των οποίων η έκταση έχει ήδη μειωθεί σημαντικά.
Παράλληλα, οι πυρκαγιές έκαψαν πάνω από 1 εκατομμύριο εκτάρια, με τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ελλάδα να πλήττονται ιδιαίτερα. Οι ποταμοί και οι λίμνες εμφάνισαν μειωμένα επίπεδα νερού, ενώ η λίμνη Πρέσπα συνέχισε τη μακροχρόνια πτωτική της πορεία.
Τέλος, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κάλυψαν σχεδόν το 50% της ηλεκτροπαραγωγής, με την ηλιακή ενέργεια να καταγράφει ρεκόρ. Οι επιστήμονες προειδοποιούν και για πιθανή επιστροφή του φαινομένου Ελ Νίνιο μέσα στο 2026, αν και η εξέλιξή του παραμένει αβέβαιη.
