Σε μια σαρωτική ψηφιακή αναδιοργάνωση του φοροελεγκτικού μηχανισμού προχωρά η ΑΑΔΕ, θέτοντας στο επίκεντρο τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου «ηλεκτρονικού προφίλ» για κάθε φορολογούμενο. Με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, προηγμένων αλγορίθμων και τεχνολογιών ανάλυσης μεγάλου όγκου δεδομένων (big data), η φορολογική διοίκηση επιδιώκει να αποκτήσει πλήρη εικόνα για τα οικονομικά δεδομένα πολιτών και επιχειρήσεων, εντοπίζοντας σε πραγματικό χρόνο αποκλίσεις ανάμεσα στα δηλωθέντα εισοδήματα και την πραγματική οικονομική δραστηριότητα.
Το νέο μοντέλο ελέγχου, όπως περιγράφεται στο επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, σηματοδοτεί τη μετάβαση σε ένα πλήρως ψηφιοποιημένο σύστημα φορολογικής παρακολούθησης. Στόχος είναι η δημιουργία μιας ενιαίας βάσης πληροφοριών γύρω από το ΑΦΜ κάθε φορολογούμενου, μέσα από τη συγκέντρωση και διασταύρωση στοιχείων από δεκάδες διαφορετικές πηγές.
Στο σύστημα θα ενσωματώνονται δεδομένα από φορολογικές δηλώσεις, τραπεζικές κινήσεις, ηλεκτρονικές πληρωμές, κινήσεις καρτών, στοιχεία ακινήτων, μισθώσεις, δηλώσεις ΦΠΑ, ασφαλιστικά δεδομένα, πληροφορίες από πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, αλλά και στοιχεία που θα αντλούνται από διεθνείς συνεργασίες ανταλλαγής πληροφοριών.
Με αυτόν τον τρόπο, η ΑΑΔΕ θα μπορεί να δημιουργεί ένα πλήρες οικονομικό προφίλ για κάθε πολίτη ή επιχείρηση, αξιολογώντας αν τα δηλωθέντα εισοδήματα ανταποκρίνονται στην πραγματική οικονομική εικόνα και στις καταναλωτικές δαπάνες.
Ήδη, τα πρώτα αποτελέσματα αυτής της στρατηγικής έχουν αρχίσει να φαίνονται στην πράξη. Η φορολογική διοίκηση προχώρησε σε διασταυρώσεις στοιχείων για εισοδήματα από βραχυχρόνιες μισθώσεις και απέστειλε ειδοποιήσεις σε διαχειριστές Airbnb, μετά τον εντοπισμό αποκλίσεων ανάμεσα στις ηλεκτρονικές κρατήσεις και στα ποσά που δηλώθηκαν στην εφορία για την περσινή χρονιά.
Οι έλεγχοι αυτοί θεωρούνται μόνο η αρχή, καθώς οι φορολογικές αρχές σχεδιάζουν τη σημαντική επέκταση των αυτοματοποιημένων διασταυρώσεων σε ολόκληρη την οικονομική δραστηριότητα. Στο επίκεντρο θα βρεθούν κυρίως κλάδοι όπου παρατηρούνται μεγάλες αποκλίσεις ανάμεσα στα δηλωθέντα εισοδήματα και στις πραγματικές δαπάνες ή στις κινήσεις τραπεζικών λογαριασμών.
Για το 2026 προγραμματίζονται περισσότεροι από 194.000 έλεγχοι και διασταυρώσεις, με ιδιαίτερη έμφαση στις παράνομες επιδοτήσεις, στις τραπεζικές καταθέσεις, στις αδήλωτες μεταβιβάσεις ακινήτων και στα περιουσιακά στοιχεία που διατηρούνται στο εξωτερικό.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί θα αξιοποιούν δεδομένα που προκύπτουν από διεθνείς ανταλλαγές πληροφοριών με δεκάδες χώρες, προκειμένου να εντοπίζονται αδήλωτα κεφάλαια, τραπεζικοί λογαριασμοί και περιουσιακά στοιχεία εκτός Ελλάδας. Οι πληροφορίες αυτές θα διασταυρώνονται αυτόματα με τις δηλώσεις εισοδήματος και τα περιουσιολόγια των φορολογουμένων.
Παράλληλα ενεργοποιείται πλήρως το σύστημα PARE (Payment Capacity – Attitude – Recency – Event), μέσω του οποίου θα αξιολογείται συνολικά η οικονομική συμπεριφορά κάθε φορολογούμενου. Το σύστημα θα εξετάζει το ύψος των εισοδημάτων, την περιουσιακή κατάσταση, τη συνέπεια στην αποπληρωμή οφειλών, τη χρονική εξέλιξη χρεών και άλλα οικονομικά γεγονότα που επηρεάζουν τη δυνατότητα εξόφλησης υποχρεώσεων προς το Δημόσιο.
Στόχος της ΑΑΔΕ είναι να εντοπίζονται εγκαίρως περιπτώσεις υψηλού κινδύνου, αλλά και να κατηγοριοποιούνται οι φορολογούμενοι ανάλογα με τη συνολική οικονομική τους συμπεριφορά.
Στους βασικούς στόχους της φορολογικής διοίκησης για το 2026 περιλαμβάνεται η είσπραξη συνολικών εσόδων ύψους 75,45 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 29,2 δισ. ευρώ αναμένονται από τον ΦΠΑ. Παράλληλα, οι αρχές επιδιώκουν τη βεβαίωση επιπλέον 1,5 δισ. ευρώ μέσω φορολογικών ελέγχων και διασταυρώσεων.
Στο πλαίσιο αυτό προγραμματίζεται και η αποστολή περίπου 12.000 ειδοποιητηρίων με πρόστιμα και πρόσθετους φόρους, ενώ αναμένεται σημαντική αύξηση των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων και των αυτοματοποιημένων καταλογισμών.
Κεντρικό ρόλο στο νέο ψηφιακό πλαίσιο θα διαδραματίσει και το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), μια νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα που θα συγκεντρώνει σε ενιαία βάση όλα τα στοιχεία για ακίνητα, ιδιοκτησίες, μισθώσεις, χρήσεις και μεταβιβάσεις.
Στόχος του ΜΙΔΑ είναι να υπάρχει πλήρης εικόνα για την ακίνητη περιουσία κάθε φορολογούμενου και να περιοριστούν φαινόμενα αδήλωτων ενοικίων, εικονικών δηλώσεων και απόκρυψης εισοδημάτων από ακίνητα.
Ταυτόχρονα, η πλατφόρμα myDATA επεκτείνεται περαιτέρω, ενώ η ηλεκτρονική τιμολόγηση καθίσταται σταδιακά υποχρεωτική για το σύνολο της αγοράς. Με αυτόν τον τρόπο, η ΑΑΔΕ θα αποκτά σχεδόν σε πραγματικό χρόνο εικόνα για τις συναλλαγές επιχειρήσεων και επαγγελματιών.
Σε πλήρη ανάπτυξη περνά και το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής, το οποίο θα επιτρέπει την ηλεκτρονική παρακολούθηση της διακίνησης αγαθών σε πραγματικό χρόνο, περιορίζοντας τα φαινόμενα λαθρεμπορίου και εικονικών συναλλαγών.
Παράλληλα, το Ψηφιακό Πελατολόγιο διευρύνεται και σε νέους επαγγελματικούς κλάδους πέραν της αγοράς οχημάτων, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη διασύνδεση POS και ταμειακών μηχανών.
Μέσω νέου λογισμικού, οι συναλλαγές θα καταγράφονται αυτόματα και θα αποστέλλονται άμεσα στην ΑΑΔΕ, επιτρέποντας στις αρχές να εντοπίζουν ύποπτες κινήσεις, περιπτώσεις απόκρυψης τζίρου ή επιχειρήσεις που δεν συμμορφώνονται με τις φορολογικές τους υποχρεώσεις.
Την ίδια στιγμή, μέσω του Συστήματος Προηγμένης Επιχειρησιακής Νοημοσύνης και Ανάλυσης Δεδομένων, η ΑΑΔΕ θα μπορεί να εντοπίζει επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου, ύποπτες συναλλαγές στο ηλεκτρονικό εμπόριο και πιθανές απάτες στο ενδοκοινοτικό εμπόριο.
Το συνολικό επιχειρησιακό σχέδιο προβλέπει, μεταξύ άλλων, 26.000 φορολογικούς ελέγχους από φορολογικές και ελεγκτικές υπηρεσίες, 25.400 επιτόπιους προληπτικούς ελέγχους, 39.300 έρευνες και ελέγχους από τις ΔΕΟΣ, 75.000 τελωνειακούς ελέγχους δίωξης, καθώς και χιλιάδες διασταυρώσεις με τη χρήση κινητών συστημάτων X-Rays, drones και σκύλων ανιχνευτών.
Στο μικροσκόπιο των αρχών μπαίνουν επίσης οι φορολογούμενοι που εμφανίζουν μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ παρά την επιχειρηματική τους δραστηριότητα, οι αδήλωτες μεταβιβάσεις ακινήτων, οι τραπεζικές καταθέσεις σε Ελλάδα και εξωτερικό, αλλά και οι περιπτώσεις απόκρυψης περιουσιακών στοιχείων εκτός χώρας.
Η νέα στρατηγική της ΑΑΔΕ δείχνει ότι η φορολογική διοίκηση περνά πλέον σε μια εποχή πλήρως ψηφιακών ελέγχων, όπου οι διασταυρώσεις στοιχείων, η ανάλυση δεδομένων και η τεχνητή νοημοσύνη θα διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στον εντοπισμό της φοροδιαφυγής και στην παρακολούθηση της οικονομικής δραστηριότητας πολιτών και επιχειρήσεων.
