«Σάρκα και οστά» έλαβε ένα από τα πλέον ουσιαστικά και κοινωνικά αναγκαία οράματα του σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Μονεμβασίας και Σπάρτης κ. Ευσταθίου. Με βαθιά ευαισθησία απέναντι στις διαρκώς αυξανόμενες ανάγκες συνανθρώπων μας που ζουν με άνοια, ξεκίνησε και επίσημα τη λειτουργία του το Κέντρο Ημέρας Ολικής Φροντίδας για άτομα με Άνοια/Αλτσχάιμερ (ΚΗΟΦ) ΠΕ Λακωνίας – Therapy Express. Πρόκειται για τον καρπό μιας υποδειγματικής σύμπραξης ανάμεσα στην Ιερά Μητρόπολη Μονεμβασίας και Σπάρτης (ΙΜΜΣ), το Υπουργείο Υγείας και την Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία «Ταχεία Θεραπεία».

Η νέα αυτή υπερσύγχρονη δομή έρχεται να καλύψει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στην ευρύτερη περιοχή, προσφέροντας υψηλού επιπέδου υπηρεσίες υγείας. Η δομή στεγάζεται στο κτίριο του πρώην Κέντρου Αποθεραπείας της ΙΜΜΣ -παραπλεύρως Ασύλου Ανιάτων- το οποίο βρίσκεται στο 5ο χιλιόμετρο της ΕΟ Σπάρτης – Καλαμάτας, στην ευρύτερη περιοχή της Μαγούλας. 

Αξίζει να σημειωθεί εξαρχής ότι το πλέγμα των παρεχόμενων υπηρεσιών είναι προσβάσιμο σε όλους, καθώς όλες οι υπηρεσίες παρέχονται δωρεάν προς τους πολίτες.

Μια απάντηση ελπίδας 
απέναντι στη λήθη
Η ίδρυση του Κέντρου είχε εξαγγελθεί πριν από περίπου έναν χρόνο, τον Απρίλιο του 2025, ενώ η επίσημη νομική και θεσμική του υπόσταση ολοκληρώθηκε πριν από περίπου έξι μήνες, τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους. Σήμερα, η δομή βρίσκεται σε πλήρη ετοιμότητα, στελεχωμένη και εξοπλισμένη, έτοιμη να υποδεχθεί τους ωφελούμενους.

Τα εξειδικευμένα στελέχη της δομής αποτυπώνουν με ανάγλυφο τρόπο τη σκληρή πραγματικότητα, αλλά και τη φιλοσοφία του Κέντρου, αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Η άνοια και η νόσος Αλτσχάιμερ δεν επηρεάζουν μόνο τη μνήμη. Επηρεάζουν την ταυτότητα, την καθημερινότητα, τις σχέσεις. Αγγίζουν όχι μόνο το άτομο, αλλά και ολόκληρη την οικογένεια. Σε αυτή τη σύνθετη και συχνά απαιτητική διαδρομή, το Κέντρο μας έρχεται να αποτελέσει έναν σταθερό πυλώνα φροντίδας, υποστήριξης και αξιοπρέπειας».

Το Κέντρο έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί πολυεπίπεδα, βασισμένο στις σύγχρονες αρχές της νευροεπιστήμης και της ψυχικής υγείας. Απευθύνεται, πρωτίστως, σε άτομα με ήδη διαγνωσμένη άνοια, προσφέροντας ολοκληρωμένη ημερήσια θεραπευτική φροντίδα και ψυχοκοινωνική αποκατάσταση. Παράλληλα, το βλέμμα στρέφεται και στην πρόληψη. Η δομή είναι ανοιχτή τόσο σε πολίτες που επιθυμούν να αξιολογηθούν προληπτικά στο πλαίσιο ενός τυπικού ελέγχου μνήμης, όσο και σε άτομα που έχουν θορυβηθεί παρατηρώντας αλλαγές και φθορές στις νοητικές τους λειτουργίες.

Διευρυμένο ωράριο για την αποφόρτιση όλων
Ένα από τα πλέον καινοτόμα και κρίσιμα χαρακτηριστικά της λειτουργίας της νέας δομής είναι η εφαρμογή διευρυμένου ωραρίου. Το Κέντρο λειτουργεί σε δύο βάρδιες, πέντε ημέρες την εβδομάδα. Η στρατηγική αυτή επιλογή έγινε με γνώμονα την ουσιαστική και αποτελεσματική κάλυψη των αναγκών, ακόμη και για τις πιο απαιτητικές περιπτώσεις ασθενών. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται τόσο η διασφάλιση της συνεχούς επιστημονικής επίβλεψης των πασχόντων, όσο και η συμβολή στη μείωση της επιβάρυνσης των φροντιστών και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής όλων των εμπλεκομένων.

Επιστημονική προσέγγιση 
με ανθρωποκεντρικό πρόσημο
Η φιλοσοφία της δομής συνθέτει την επιστημονική γνώση με τον απόλυτο σεβασμό στην ανθρώπινη μοναδικότητα. Μέσα από ένα εξατομικευμένο θεραπευτικό πλάνο, επιδιώκονται:
- Η επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου.
- Η διατήρηση και ενίσχυση των γνωστικών και λειτουργικών δεξιοτήτων.
- Η βελτίωση της ψυχοσυναισθηματικής κατάστασης.
- Η ενίσχυση της αυτονομίας και της αξιοπρέπειας των ασθενών.
- Η υποστήριξη και αποφόρτιση των οικογενειών τους.

Ισχύς εν τη ενώσει: Η διεπιστημονική ομάδα
Η διασφάλιση της ολιστικής φροντίδας δεν επαφίεται στην τύχη, αλλά εγγυάται από τη στενή συνεργασία μιας πολυπληθούς, έμπειρης και εξειδικευμένης διεπιστημονικής ομάδας. Στο Κέντρο συμπράττουν ενεργά νευρολόγοι, ψυχίατρος, κοινωνικός λειτουργός, ψυχολόγος, εργοθεραπευτής, λογοθεραπευτές, φυσικοθεραπευτές, γυμναστής, καθώς και νοσηλευτές, βοηθοί νοσηλευτές και φροντιστές, υποστηριζόμενοι από το απαραίτητο διοικητικό και βοηθητικό προσωπικό. Αυτή η συνεργατική προσέγγιση επιτρέπει την πολυεπίπεδη κατανόηση της ιδιαιτερότητας κάθε ωφελούμενου, οδηγώντας σε στοχευμένες παρεμβάσεις.

Οι δωρεάν παρεχόμενες υπηρεσίες
Το πλέγμα των υπηρεσιών που παρέχονται άνευ κόστους, περιλαμβάνει ιατρική και νευροψυχολογική αξιολόγηση, τακτική παρακολούθηση, λειτουργία εξωτερικών ιατρείων, ημερήσια φροντίδα και θεραπευτικές παρεμβάσεις για άτομα σε αρχικό στάδιο άνοιας, καθώς και εξειδικευμένα προγράμματα γνωστικής ενδυνάμωσης και δημιουργικής απασχόλησης. 

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται:
- στην εκπαίδευση και ψυχολογική υποστήριξη των φροντιστών.
- στη βελτίωση της επικοινωνίας μέσα στην οικογένεια.
- στη διαχείριση άγχους και συναισθηματικής επιβάρυνσης.
 στη διασύνδεση με υπηρεσίες υγείας και πρόνοιας.
- στην ανάπτυξη δράσεων ευαισθητοποίησης και προαγωγής ψυχικής υγείας στην κοινότητα.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν τηλεφωνικά με το Κέντρο (5o χλμ. ΕΟ Σπάρτης-Καλαμάτας) στους αριθμούς 2731024003 και 2731024006 ή μέσω email στη διεύθυνση Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε..

Το χρονικό της αξιοποίηση του κτιρίου της ΙΜΜΣ, 
καρπός διορατικότητας του Μητροπολίτη μας
Για να φτάσουμε στη παρούσα ιστορική έναρξη του Κέντρου, χρειάστηκε να διανυθεί μια μακρά πορεία, στενά συνδεδεμένη με την προνοιακή προσφορά της τοπικής Εκκλησίας και προσωπικά του σεπτού Ποιμενάρχη κ. Ευσταθίου. Το κτίριο που στεγάζει σήμερα το ΚΗΟΦ ανεγέρθηκε παραπλεύρως του Ιδρύματος περιθάλψεως χρονίως πασχόντων, ηλικιωμένων και ΑΜΕΑ «Ο Άγιος Παντελεήμων». Λειτούργησε αρχικά το 2001 ως Κέντρο Αποθεραπείας και Αποκατάστασης Ημερήσιας Νοσηλείας της ΙΜΜΣ, προσφέροντας για 12 συναπτά έτη ποιοτικές υπηρεσίες υγείας. Ωστόσο, τον Μάρτιο του 2013, η οικονομική κρίση που μάστιζε τη χώρα, η δραματική μείωση των νοσηλίων, οι μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από τα ασφαλιστικά ταμεία και οι εξωγενείς περιορισμοί στην εκτέλεση απλών πράξεων φυσικοθεραπείας ανάγκασαν τη Μητρόπολη σε αναστολή της λειτουργίας του.

Παρά τις συνεχείς προσπάθειες επαναλειτουργίας, οι συνθήκες δεν το επέτρεψαν. Έτσι, ο σεβασμιώτατος κ. Ευστάθιος, ως πρόεδρος των διοικητικών συμβουλίων των δύο γειτονικών ιδρυμάτων, εισηγήθηκε την ενσωμάτωση του Κέντρου Αποκατάστασης στο Άσυλο Ανιάτων. Τα χρόνια που μεσολάβησαν, ο χώρος αξιοποιήθηκε για τις θεραπείες των τροφίμων, αλλά και για τη λειτουργία της Σχολής Καταρτίσεως Ατόμων με ειδικές ανάγκες, η οποία εκπαιδεύει καθημερινά περίπου δεκάδες άτομα εντός και εκτός του Ιδρύματος. Σημειώνεται ότι ο ισόγειος όροφος του κτιρίου παραμένει προσηλωμένος σε αυτόν ακριβώς τον σκοπό, διατηρώντας τη λειτουργία της σχολής και των θεραπειών του Ασύλου.

Ο σεβασμιώτατος κ. Ευστάθιος, διακρίνοντας με το άγρυπνο κι αμέριστο ενδιαφέρον του το κενό που υπήρχε στην περιοχή για την αντιμετώπιση της άνοιας και της νόσου Αλτσχάιμερ, κίνησε τις διαδικασίες. Ύστερα από συντονισμένες προσπάθειες αρκετών μηνών, το καθοριστικό ορόσημο επιτεύχθηκε τη Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου 2025. Τότε, υπεγράφη στη Σπάρτη η συμφωνία παραχώρησης του πρώτου και του δεύτερου ορόφου των εγκαταστάσεων στην ΑΜΚΕ «Ταχεία Θεραπεία», με σκοπό τη λειτουργία του υπερσύγχρονου αυτού Κέντρου.

Η υλοποίηση του έργου εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό του Υπουργείου Υγείας. Τον Απρίλιο του 2025, ο υφυπουργός Υγείας, αρμόδιος για θέματα Ψυχικής Υγείας και Εξαρτήσεων, Δημήτριος Βαρτζόπουλος, είχε υπογράψει την προκήρυξη διαγωνιστικής διαδικασίας για 7 νέες δομές Ολικής Φροντίδας Ψυχικής Υγείας στη χώρα -μεταξύ των οποίων και της Σπάρτης- οι οποίες στοχεύουν στην ικανοποίηση των σύνθετων αναγκών τόσο ατόμων με άνοια, όσο και ατόμων που πάσχουν από αυτισμό και νευροαναπτυξιακές διαταραχές.

Το συνολικό κόστος της υλοποίησης καλύφθηκε από πόρους του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ), στο πλαίσιο της Πράξης «Δημιουργία επτά ΚΗΟΦ για άτομα με Άνοια/ Alzheimer», η οποία έχει ενταχθεί στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Υγείας 2021 – 2025. Μετά το πέρας της περιόδου χρηματοδότησης από το ΕΠΑ, οι δαπάνες της μονάδας θα καλύπτονται κατ’ έτος από τις πιστώσεις του τακτικού προϋπολογισμού του Υπουργείου Υγείας, καθώς και από κάθε άλλο πόρο που προβλέπεται από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

Με πυξίδα την αγάπη και κατανόηση, 
η ιατρική κοιτάζει το πρόσωπο
Η τοπική κοινωνία της Λακωνίας έχει πλέον στα χέρια της ένα ακλόνητο επιστημονικό καταφύγιο, ένα ανάχωμα ελπίδας για να διαχειριστεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τη σύγχρονη αυτή μάστιγα που επηρεάζει ολοένα και περισσότερα τα τελευταία χρόνια την Τρίτη Ηλικία. Όπως χαρακτηριστικά καταλήγουν οι υπεύθυνοι της δομής, «το ΚΗΟΦ ΠΕ Λακωνίας – Therapy Express δεν είναι απλώς μια δομή φροντίδας. Είναι ένας χώρος όπου η επιστήμη συναντά τον άνθρωπο. Ένας χώρος όπου κάθε πρόσωπο αντιμετωπίζεται με σεβασμό, κατανόηση και ουσιαστική φροντίδα».