Τη στιγμή που η Μεγάλη Βρετανία, η Γαλλία και η Ιταλία βιώνουν έντονο κύμα καύσωνα με θερμοκρασίες-ρεκόρ για τον Μάιο, η Ελλάδα απολαμβάνει αισθητά πιο δροσερό καιρό. Ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς εξηγεί πως βασική αιτία είναι ένα ισχυρό σύστημα υψηλών πιέσεων, γνωστό ως «Θερμικός Θόλος» (Heat Dome), που έχει εγκατασταθεί πάνω από τη δυτική Ευρώπη.
Στο Λονδίνο η θερμοκρασία έφτασε τους 33,5°C, όταν η μέση μέγιστη θερμοκρασία για τον Μάιο κυμαίνεται συνήθως στους 17-18°C. Αντίστοιχα υψηλές θερμοκρασίες καταγράφονται στη Γαλλία και την Ιταλία, με τις αρχές να βρίσκονται σε αυξημένη επιφυλακή λόγω της έντασης και της διάρκειας του φαινομένου.
Ο λεγόμενος Θερμικός Θόλος λειτουργεί σαν ένα τεράστιο «καπάκι» στην ατμόσφαιρα, παγιδεύοντας τον θερμό αέρα κοντά στο έδαφος. Καθώς ο αέρας συμπιέζεται, θερμαίνεται ακόμη περισσότερο, ενώ η απουσία νεφώσεων επιτρέπει στην ηλιακή ακτινοβολία να αυξάνει συνεχώς τη θερμοκρασία. Παράλληλα, το σύστημα αυτό μεταφέρει θερμές και ξηρές αέριες μάζες από τη Σαχάρα προς τη Μεσόγειο και στη συνέχεια προς την Ιταλία, τη νότια Γαλλία και τη Βρετανία.
Σημαντικό ρόλο παίζει και η αυξημένη θερμοκρασία της θάλασσας, η οποία δεν επιτρέπει στην ατμόσφαιρα να δροσιστεί επαρκώς, ιδιαίτερα τις βραδινές ώρες, διατηρώντας έτσι τις πολύ υψηλές θερμοκρασίες.
Όπως εξηγεί ο Θοδωρής Κολυδάς, η Ελλάδα γλίτωσε προς το παρόν από τον καύσωνα ακριβώς λόγω της θέσης αυτού του αντικυκλωνικού συστήματος. Η χώρα μας βρίσκεται στα όρια της θερμής ζώνης και όχι στο κέντρο της. Έτσι, στην ανατολική πλευρά του αντικυκλώνα διοχετεύονται ψυχρότερες αέριες μάζες από τη βόρεια και ανατολική Ευρώπη προς τα Βαλκάνια.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την ενίσχυση των βοριάδων στο Αιγαίο, οι οποίοι λειτουργούν σαν φυσικό «κλιματιστικό» για τη χώρα, διατηρώντας τις θερμοκρασίες σε πιο φυσιολογικά επίπεδα σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το καλοκαίρι βρίσκεται ακόμη στην αρχή και οι μακροπρόθεσμες προβλέψεις δεν αποκλείουν έντονους καύσωνες και στην Ελλάδα μέσα στους επόμενους μήνες.
Σύμφωνα με την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία, καύσωνας στην Ελλάδα θεωρείται η περίοδος κατά την οποία για τουλάχιστον τρεις συνεχόμενες ημέρες η θερμοκρασία υπό σκιά φτάνει ή ξεπερνά τους 39°C, οι νυχτερινές θερμοκρασίες δεν πέφτουν κάτω από τους 26°C και η διαφορά μέγιστης και ελάχιστης θερμοκρασίας παραμένει μικρότερη από 13°C.
Από την πλευρά του, ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός ορίζει ως καύσωνα μια περίοδο κατά την οποία η μέγιστη ημερήσια θερμοκρασία παραμένει τουλάχιστον 5°C πάνω από τον μέσο όρο της περιοχής για πέντε συνεχόμενες ημέρες.
