Ένα από τα σημαντικότερα έργα για την πολιτιστική και κοινωνική αναβάθμιση της ΔΕ Πελλάνας, η ανακαίνιση και αξιοποίηση του δημοτικού κτιρίου Σπυρόπουλου στο Καστόρι, εξακολουθεί να παραμένει στον «αέρα», παρά την υπαγωγή του σε χρηματοδοτικό σχήμα ήδη από το 2020, αλλά και τις διεργασίες που είχαν ξεκινήσει πάνω από δεκαετία.
Το θέμα επανήλθε στο Δημοτικό Συμβούλιο Σπάρτης της Δευτέρας (30/3), κατόπιν αιτήματος της αντιπολίτευσης, όπου αναδείχθηκαν για ακόμη μία φορά τα σοβαρά νομικά, διοικητικά και τεχνικά ζητήματα που κρατούν «παγωμένη» την παρέμβαση εδώ και χρόνια. Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 779.000 ευρώ, εντάχθηκε στα τέλη του 2020 στο πρόγραμμα «ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ Ι» και αφορούσε την επισκευή, ανακαίνιση και αποκατάσταση του ανενεργού κτιρίου Σπυρόπουλου, επιφάνειας 610,78 τμ, στο κέντρο του Καστορείου.
Η ολοκλήρωσή του θα σήμανε τη δημιουργία ενός σύγχρονου πολυχώρου δραστηριοτήτων, που θα περιλάμβανε ΚΑΠΗ, δημοτική βιβλιοθήκη και χώρο εκδηλώσεων, καλύπτοντας ουσιαστικές ανάγκες της τοπικής κοινωνίας και συμβάλλοντας στην αναβάθμιση της αγοράς της περιοχής. Το έργο είχε τύχει ιδιαίτερης στήριξης, μεταξύ άλλων, από τον τότε υπουργό Εσωτερικών, Τάκη Θεοδωρικάκο και τον γενικό διευθυντή, Δημήτρη Σκάλκο, ενώ αποτελεί διαχρονικό αίτημα των κατοίκων.
Υψηλές προσδοκίες που έμειναν στα «χαρτιά»
Παρά την ολοκλήρωση της διαγωνιστικής διαδικασίας και την ανάδειξη αναδόχου, το έργο δεν προχώρησε ποτέ στο επόμενο κρίσιμο στάδιο, που δεν ήταν άλλο από την υπογραφή της σύμβασης. Όπως επισημάνθηκε στη συνεδρίαση, ο εργολάβος κατέθεσε τις απαιτούμενες εγγυητικές επιστολές, ωστόσο ούτε η τέως ούτε η σημερινή Δημοτική Αρχή προχώρησαν στην υπογραφή, δημιουργώντας μια ιδιότυπη και νομικά ασαφή κατάσταση. Απαραίτητη σημείωση είναι ότι ανάδοχος είναι ο ίδιος εργολάβος των ημιτελών έργων στη Σπάρτη (πχ Κ. Παλαιολόγου, Open Mall, Γουδέ), με τους συσχετισμούς που οδήγησαν στη σημερινή συνθήκη να είναι προφανείς.
Ερωτήματα Κουρεμπή για την πορεία του έργου και τη χρηματοδότηση
Ο εισηγητής του θέματος, Γιώργος Κουρεμπής, από την παράταξη Βαλιώτη, έθεσε εξαρχής το πλαίσιο της συζήτησης, τονίζοντας ότι το θέμα δεν είναι νέο, αλλά επανέρχεται διαρκώς χωρίς ουσιαστική πρόοδο. Υπενθύμισε ότι είχε αποφασιστεί η ανάθεση της υπόθεσης σε νομικό γραφείο στην Αθήνα και ζήτησε συγκεκριμένη ενημέρωση για τα αποτελέσματα αυτής της διαδικασίας. Έθεσε δύο βασικά ερωτήματα: Πρώτον, σε ποιο στάδιο βρίσκεται σήμερα το έργο και ποιες ενέργειες έχουν γίνει από την τελευταία συζήτηση, και δεύτερον, αν είναι εξασφαλισμένη η χρηματοδότηση. Επισήμανε ότι το ίδιο θέμα είχε τεθεί και στο τεχνικό πρόγραμμα, γεγονός που -όπως υπονόησε- δείχνει έλλειψη σαφούς κατεύθυνσης. Στη δευτερολογία του ήταν πιο αιχμηρός, επισημαίνοντας καθυστέρηση στη νομική διαχείριση και υποστηρίζοντας ότι θα έπρεπε ήδη να υπάρχει ξεκάθαρη εισήγηση από το γραφείο που χειρίζεται την υπόθεση. Μίλησε για «αβελτηρία» και τόνισε ότι, ανεξαρτήτως δυσκολιών, απαιτείται άμεση απόφαση ώστε να προχωρήσει το έργο.
Διαβεβαιώσεις Τριτάκη για συνέχιση της χρηματοδότησης
Ο αντιδήμαρχος Προγραμματισμού, Πληροφορικής & Επιχειρηματικότητας, Παναγιώτης Τριτάκης, επικεντρώθηκε αποκλειστικά στο ζήτημα της χρηματοδότησης, επιχειρώντας να κατευνάσει τις ανησυχίες. Ανέφερε ότι με σχετικό ΦΕΚ παρατείνεται η διάρκεια των έργων που είναι ενταγμένα στο πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» έως το 2028, ενώ υπάρχει και πρόβλεψη για περαιτέρω παράταση σε περιπτώσεις όπου υπάρχει νομική δέσμευση. Επιπλέον, τόνισε ότι δίνεται η δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου προϋπολογισμού των προσκλήσεων.
Για νομική ασάφεια και αναζήτηση λύσης μίλησε ο Κακούρος
Ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών, Δημοσθένης Κακούρος, ανέδειξε τη νομική πολυπλοκότητα της υπόθεσης, εξηγώντας ότι δεν υπάρχει σαφώς καταγεγραμμένη διαδικασία για την επίλυση τέτοιων περιπτώσεων. Όπως ανέφερε, πρόκειται για ένα έργο που έχει κατακυρωθεί, αλλά όπως αναγνώρισε δεν έχει τελεσφορήσει η διαδικασία υπογραφής, γεγονός που δημιουργεί ένα «γκρίζο» νομικό πεδίο. Τόνισε ότι τόσο το νομικό γραφείο, όσο και οι υπηρεσίες καταθέτουν απόψεις και εκτιμήσεις, με στόχο να επιλεγεί η βέλτιστη λύση, υπογραμμίζοντας ότι η όποια απόφαση θα πρέπει να ληφθεί με προσοχή ώστε να μην αποβεί επιζήμια για τον δήμο.
Έθεσε ευθέως θέμα ποινικών ευθυνών η Τζανετέα
Η Ντία Τζανετέα έθεσε το ζήτημα σε πιο αυστηρή νομική βάση, ρωτώντας ευθέως αν έχει εξεταστεί το ενδεχόμενο ποινικών ευθυνών για τη μη υπογραφή της σύμβασης τόσο από την προηγούμενη, όσο και από τη σημερινή Δημοτική Αρχή. Τόνισε ότι σε περιπτώσεις όπου ένας εργολάβος επιθυμεί να υπογράψει και η αναθέτουσα αρχή δεν προχωρά, δημιουργείται πρόβλημα, ενώ εξέφρασε ανησυχία για το ότι ο εργολάβος μπορεί να κινηθεί νομικά και να διεκδικήσει αποζημιώσεις, επιβαρύνοντας οικονομικά τον δήμο. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι πέρα από το μέλλον του έργου, είναι κρίσιμο να εξεταστούν και οι πιθανές οικονομικές συνέπειες. «Προχωρήστε γρήγορα. Κοιτάξτε τι μπορείτε να κάνετε. Και το έργο να σωθεί και να αποδοθεί στους κατοίκους του Καστορείου και της ευρύτερης περιοχής των Βορείων Δήμων, γιατί είναι ένα έργο πολύ χρήσιμο, αλλά και να μην καταλογιστούν χρήματα στον δήμο», προέτρεψε η κ. Τζανετέα.
Εστίαση στο συμβατικό και νομικό πλαίσιο από Βρεττάκο
Ο πρόεδρος του ΔΣ, Στέφανος Βρεττάκος, απάντησε ότι η νομική διερεύνηση που έχει γίνει αφορά κυρίως το αστικό και συμβατικό σκέλος της υπόθεσης, δηλαδή το πώς μπορεί να προχωρήσει ή να διαχειριστεί ένα έργο που έχει κατακυρωθεί χωρίς να έχει υπογραφεί σύμβαση. Παραδέχθηκε ότι υπάρχουν διαφορετικές νομικές προσεγγίσεις και ότι το θέμα δεν είναι απλό.
Για «πρωτοφανή» περίπτωση έκανε λόγο η Κανελλοπούλου
Η Τασία Κανελλοπούλου άσκησε τη σφοδρότερη κριτική, χαρακτηρίζοντας την υπόθεση ως πανελλαδικά «πρωτοφανή». Όπως τόνισε, είναι αδιανόητο να υπάρχει ανάδοχος, εγγυητικές επιστολές και κατακύρωση, και παρ’ όλα αυτά να μην υπογράφεται σύμβαση για χρόνια. Επισήμανε ότι, αν είχε υπογραφεί η σύμβαση, ο δήμος θα μπορούσε ήδη να έχει ελέγξει την πορεία του έργου και, εφόσον υπήρχαν προβλήματα, να έχει κηρύξει τον εργολάβο έκπτωτο και να προχωρήσει σε νέα δημοπράτηση ή ανάθεση στον επόμενο μειοδότη. Προειδοποίησε ότι ο ανάδοχος ενδέχεται να διεκδικήσει αποζημιώσεις για απώλεια εισοδήματος και έξοδα εγγυητικών, θέτοντας το ερώτημα αν ο δήμος θα κληθεί να πληρώσει για ένα έργο που δεν υλοποιήθηκε. Συνάμα, αναφέρθηκε και σε τεχνικά ζητήματα, όπως πιθανές στατικές αδυναμίες του κτιρίου και έλλειψη σχετικών ελέγχων.
Έμφαση στη συνεννόηση και τον χειρισμό από Δούκα
Ο Πέτρος Δούκας συμφώνησε με τις επισημάνσεις που έγιναν και έδωσε έμφαση στη διαχείριση τέτοιων θεμάτων. Πρότεινε στη Δημοτική Αρχή να επιδιώκει εκ των προτέρων διάλογο με τις επικεφαλής των παρατάξεων της αντιπολίτευσης, προκειμένου να υπάρχει καλύτερη προετοιμασία και να αποφεύγονται εντάσεις στο δημοτικό συμβούλιο. Όπως είπε, μια τέτοια πρακτική θα μπορούσε να συμβάλει σε πιο ουσιαστικές λύσεις.
Προβληματισμός για τη μελέτη και τη διαδικασία από Τσούκλερη
Ο Νίκος Τσούκλερης, από την παράταξη Τζανετέα, κινήθηκε σε μια πιο τεχνική, αλλά και ρεαλιστική προσέγγιση, επιχειρώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη υλοποίησης του έργου και στις επιφυλάξεις που έχουν δημιουργηθεί. Αρχικά αναγνώρισε ότι, μετά από όσα έχουν συμβεί σε άλλα έργα του δήμου, υπάρχει εύλογη ανησυχία για τον συγκεκριμένο «δημοτικό μας» -όπως τον αποκάλεσε- ανάδοχο. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι σε μια «κανονική» συνθήκη δεν θα έπρεπε να υπάρχει φόβος υλοποίησης ενός έργου που έχει ήδη δημοπρατηθεί. Στη συνέχεια στάθηκε ιδιαίτερα στο τεχνικό σκέλος, εκφράζοντας σοβαρές επιφυλάξεις για τη μελέτη, την οποία χαρακτήρισε από τις πιο «πλημμελείς» μελέτες, η οποία βασίζεται σε άδεια του 2008. Παράλληλα, διερωτήθηκε κατά πόσο είναι στη διακριτική ευχέρεια μιας Δημοτικής Αρχής να μην υπογράφει σύμβαση, όταν ο ανάδοχος έχει εκπληρώσει όλες τις τυπικές του υποχρεώσεις, αν και σημείωσε «είναι καθαρά θέμα νομολογίας».
«Μονόδρομος» το έργο αναγνώρισε ο δήμαρχος
Ο δήμαρχος Μιχάλης Βακαλόπουλος, κλείνοντας τη συζήτηση, χαρακτήρισε το κτίριο Σπυρόπουλου ως «έργο πνοής» για τη ΔΕ Πελλάνας, το Καστόρι, αλλά και συνολικά για τον δήμο. Τόνισε ότι πρόκειται για μια παρέμβαση που, παρά τις αδυναμίες, καλώς εντάχθηκε, καθώς μπορεί να προσφέρει ουσιαστικά οφέλη στην τοπική κοινωνία. Παράλληλα, δεν παρέλειψε να αναγνωρίσει ότι η μελέτη του έργου είναι παλαιά, σημειώνοντας ότι «μια μελέτη του 2008 δεν μπορεί να έχει τις ίδιες προδιαγραφές με το 2026». Ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να τοποθετηθεί νομικά για το αν ήταν σωστή ή λανθασμένη η επιλογή να μην υπογραφεί η σύμβαση, επιλέγοντας να κρατήσει μια πιο θεσμική στάση. Όπως ανέφερε, η σημερινή Αρχή θα κινηθεί με βάση τις εισηγήσεις των νομικών και τεχνικών υπηρεσιών, καθώς και των εξειδικευμένων συνεργατών, ώστε να προκύψει η «βέλτιστη δυνατή λύση». Καταλήγοντας, παραδέχτηκε ότι, παρά τα προβλήματα και τις καθυστερήσεις, το έργο συνιστά «μονόδρομο» και πρέπει να βρεθεί τρόπος να περατωθεί προς όφελος των δημοτών.
Δεν μπορεί να περιμένει άλλο
Κοινός τόπος όλων των χώρων ήταν ότι το «Σπυροπούλειο» πρέπει επιτέλους να προχωρήσει, καθώς συνδέεται άμεσα με την πολιτιστική και συνολική ανάπτυξη της περιοχής. Ωστόσο, πεντέμισι χρόνια μετά την ένταξή του, το νεοκλασικό οικοδόμημα παραμένει «βουβό» και αναξιοποίητο, αποτελώντας χαρακτηριστική περίπτωση έργου που, ενώ σχεδιάστηκε για να δώσει ώθηση σε μια τοπική κοινωνία, έχει εγκλωβιστεί σε ένα σύμπλεγμα διοικητικών και νομικών εκκρεμοτήτων. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο να ξεμπλοκάρει και να υλοποιηθεί, αλλά και να αποφευχθεί το ενδεχόμενο οικονομικής επιβάρυνσης του δήμου.
