Σε είδος προς εξαφάνιση κινδυνεύει να μετατραπεί η φημισμένη τσακώνικη μελιτζάνα, ένα εμβληματικό τοπικό προϊόν που, παρά τον πολυετή αγώνα για την αναγνώρισή του ως Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης, πλέον καλλιεργείται από ελάχιστους παραγωγούς. Όπως αναδεικνύεται μέσα από το αναλυτικό ρεπορτάζ της αγροτικής ιστοσελίδας ypaithros.gr, το παραδοσιακό αυτό λαχανικό βρίσκεται κυριολεκτικά ένα βήμα πριν περάσει οριστικά στην ιστορία, αποτελώντας θύμα της ευρύτερης κρίσης που μαστίζει τον πρωτογενή τομέα.
Εκείνοι που παλεύουν να κρατήσουν ζωντανή την καλλιέργειά της, έστω και σε περιορισμένη κλίμακα, είναι πρωτίστως τα μέλη του Αγροτικού Συνεταιρισμού Γυναικών Λεωνιδίου, ο οποίος λειτουργεί αδιάλειπτα από τον Νοέμβριο του 2006. Βασικός στόχος των γυναικών της περιοχής είναι η διάσωση των παραδοσιακών συνταγών και η προώθηση των τοπικών αγροτικών προϊόντων, με απόλυτη αιχμή του δόρατος την τσακώνικη μελιτζάνα. Το προϊόν τυποποιείται κυρίως σε βαζάκια, γνωρίζοντας μάλιστα τεράστια απήχηση και ζήτηση από τους επισκέπτες της περιοχής.
Μιλώντας για τη δραματική συρρίκνωση της παραγωγής, το μέλος του συνεταιρισμού, Παναγιώτα Κατσή, εξηγεί πως η αυθεντική ποικιλία έχει γίνει πλέον δυσεύρετη. Η μάχη της καλλιέργειας χάθηκε πρακτικά στα χωράφια, καθώς τα σύγχρονα υβρίδια επικράτησαν χάρη στις αισθητά υψηλότερες εμπορικές αποδόσεις τους, παρότι υστερούν σημαντικά στον τομέα της γεύσης. Παράλληλα, τα κόστη εκτοξεύτηκαν λόγω της αλματώδους αύξησης σε εφόδια, λιπάσματα και φυτοφάρμακα. Έτσι, το παραγωγικό βάρος στο Λεωνίδιο έχει πέσει πλέον στις θερμοκηπιακές καλλιέργειες ντομάτας και αγγουριού, με την καλλιέργεια της ξακουστής τοπικής ποικιλίας μελιτζάνας να συρρικνώνεται σταδιακά.
Τη δραματική αυτή εικόνα επιβεβαιώνει με δηλώσεις του ο παραγωγός Μιχάλης Κοντολέων, ο οποίος αποκαλύπτει το αδιανόητο· η γνήσια τσακώνικη μελιτζάνα καλλιεργείται πλέον σε μόλις δύο χωράφια! Ακόμα όμως και οι αποδοτικές καλλιέργειες υβριδίων μειώνονται ραγδαία, εξαιτίας της τεράστιας έλλειψης εργατικών χεριών, των οποίων οι αμοιβές έχουν ξεπεράσει τις οικονομικές δυνατότητες του μέσου παραγωγού. Σοβαρά προβλήματα καταγράφονται και σε άλλα είδη. Η ντομάτα πλήττεται βαρύτατα από τον ιό της καστανής ρυτίδωσης, γεγονός που οδήγησε πολλούς σε εγκατάλειψη, ενώ το αγγούρι κινήθηκε φέτος σε εξευτελιστικές τιμές, εξανεμίζοντας κάθε περιθώριο κέρδους.
Το μεγαλύτερο αδιέξοδο, πάντως, αφορά την έλλειψη διαδοχής. Κάθε συνταξιοδότηση παλαιού αγρότη μεταφράζεται αυτομάτως σε μόνιμη εγκατάλειψη γης. Τα χωράφια μένουν ακαλλιέργητα, ενώ πολλές εγκαταστάσεις θερμοκηπίων ξηλώνονται. Σύμφωνα με τον ίδιο, η νεολαία στρέφεται πλέον στον τουρισμό, αναζητώντας πιο αποδοτικές λύσεις, παρότι και εκεί σημειώνονται ελλείψεις προσωπικού. Εν κατακλείδι, η διάσωση της τσακώνικης μελιτζάνας στο Λεωνίδιο δεν αποτελεί απλώς ζήτημα παραγωγής, αλλά έναν κρίσιμο αγώνα για την ίδια τη διαφύλαξη της τοπικής αγροτικής κληρονομιάς.
| Από την εβδομαδιαία έντυπη έκδοση «Λακωνικός Τύπος Plus+»
> Κυκλοφορεί κάθε Δευτέρα στα περίπτερα και στην πόρτα σας.
