Η αμερικανική εταιρεία βιοτεχνολογίας Life Biosciences ξεκίνησε την πρώτη δοκιμή σε άνθρωπο μιας πειραματικής θεραπείας που στοχεύει στην αντιστροφή της γήρανσης μέσω κυτταρικού επαναπρογραμματισμού. Η θεραπεία εφαρμόστηκε σε ασθενή με γλαύκωμα, στο πλαίσιο μελέτης για παθήσεις όρασης που σχετίζονται με την ηλικία.
Η τεχνική βασίζεται στον επιγενετικό επαναπρογραμματισμό, δηλαδή στην προσπάθεια να «εκπαιδευτούν» γηρασμένα κύτταρα ώστε να λειτουργούν ξανά σαν νεότερα. Μέχρι σήμερα η προσέγγιση αυτή είχε δοκιμαστεί μόνο σε ζώα, ενώ πλέον περνά για πρώτη φορά σε ανθρώπινες κλινικές δοκιμές. Στην αρχική μελέτη αναμένεται να συμμετάσχουν περίπου 20 ασθενείς με γλαύκωμα ή σοβαρές παθήσεις του οπτικού νεύρου.
Το ενδιαφέρον για την τεχνολογία είναι ιδιαίτερα μεγάλο, με επενδυτές όπως οι Τζεφ Μπέζος και Σαμ Άλτμαν, αλλά και φαρμακευτικούς κολοσσούς, να χρηματοδοτούν σχετικές έρευνες. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι, εφόσον αποδειχθεί ασφαλής και αποτελεσματική, η μέθοδος θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέες θεραπείες κατά ασθενειών που συνδέονται με τη γήρανση.
Η τεχνολογία στηρίζεται στους λεγόμενους «Παράγοντες Γιαμανάκα», πρωτεΐνες που μπορούν να επαναφέρουν ενήλικα κύτταρα σε πιο νεανική κατάσταση. Στόχος των ερευνητών είναι να επιτύχουν μερικό επαναπρογραμματισμό, ώστε τα κύτταρα να γίνονται πιο ανθεκτικά χωρίς να χάνουν τη φυσιολογική τους λειτουργία.
Παρά τις μεγάλες προσδοκίες, υπάρχουν και ανησυχίες για πιθανούς κινδύνους, κυρίως σε σχέση με την ανάπτυξη καρκίνου. Για τον λόγο αυτό η θεραπεία της Life Biosciences χρησιμοποιεί μόνο τρεις από τους τέσσερις παράγοντες επαναπρογραμματισμού και διαθέτει ειδικό μηχανισμό διακοπής μέσω φαρμακευτικής αγωγής, ώστε να μπορεί να απενεργοποιηθεί άμεσα εάν προκύψουν ζητήματα ασφάλειας.
Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί, καθώς οι ερευνητές θα αξιολογήσουν τόσο την ασφάλεια όσο και την αποτελεσματικότητα της θεραπείας. Αν τα αποτελέσματα είναι θετικά, η δοκιμή θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη θεραπειών που στοχεύουν όχι μόνο σε συγκεκριμένες ασθένειες, αλλά και στις ίδιες τις βιολογικές διαδικασίες της γήρανσης.
