Περισσότερο από έναν αιώνα μετά το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η υποχώρηση των παγετώνων στους Δολομίτες φέρνει στην επιφάνεια πυρομαχικά που παραμένουν ενεργά. Τα πρώτα ευρήματα του φετινού καλοκαιριού εντόπισαν πεζοπόροι, κυρίως κοντά στο Κανάλ Σαν Μπόβο, στην κοιλάδα Πριμιέρο του ανατολικού Τρεντίνο.

Στις έρευνες που ακολούθησαν στην περιοχή και σε άλλα σημεία μεγάλου υψομέτρου, η Ορεινή Ταξιαρχία «Julia» του ιταλικού στρατού περισυνέλεξε και εξουδετέρωσε 250 εκρηκτικούς μηχανισμούς. Ανάμεσά τους ήταν 18 ιταλικά βλήματα πυροβολικού των 75 χιλιοστών και 37 βλήματα όλμου γαλλικής κατασκευής.

Τα πυρομαχικά προέρχονται από τον λεγόμενο «Λευκό Πόλεμο», όπως έμειναν γνωστές οι συγκρούσεις ανάμεσα στις ιταλικές και τις αυστροουγγρικές δυνάμεις στις Άλπεις την περίοδο 1915–1918. Ο Στέφανο Μοροζίνι, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μπέργκαμο, αποδίδει σε μεγάλο βαθμό την επανεμφάνισή τους στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Όπως επισημαίνει, στο τέλος κάθε καλοκαιριού εντοπίζονται όλο και περισσότερα τέτοια ευρήματα. Η οδηγία προς τους πεζοπόρους είναι να αποφεύγουν κάθε επαφή με ύποπτα αντικείμενα και να ειδοποιούν αμέσως την αστυνομία.

Οι πάγοι που υποχωρούν αποκαλύπτουν και ίχνη της καθημερινότητας των στρατιωτών. Το 2015, σε σπηλιά του όρους Σκορλούτζο, σε υψόμετρο 3.095 μέτρων, αποκαλύφθηκε ένας ξύλινος στρατώνας που είχε σφραγιστεί στο τέλος του πολέμου. Στο εσωτερικό του βρέθηκαν ρούχα, φανάρια, καρτ ποστάλ και κονσέρβες. Τα ευρήματα αναμένεται να στεγαστούν σε μουσείο αφιερωμένο στον «Λευκό Πόλεμο», με προγραμματισμένα εγκαίνια τον Ιούνιο του 2027 στο Μπόρμιο.