Μια ματιά στον καθρέφτη μπορεί να αποκαλύψει την κούραση ή έναν κακό ύπνο. Ορισμένες αλλαγές στο πρόσωπο, όμως, ενδέχεται να συνδέονται με προβλήματα υγείας, ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται ξαφνικά, επιμένουν ή συνοδεύονται από άλλα συμπτώματα.
Η διάρκεια και η ένταση μιας αλλαγής έχουν ιδιαίτερη σημασία. Ένα παροδικό πρήξιμο ή μια στιγμιαία ωχρότητα συνήθως δεν προκαλούν ανησυχία. Αντίθετα, ένα σύμπτωμα που επανέρχεται, επιδεινώνεται ή συνοδεύεται από πόνο, αδυναμία, πυρετό, δύσπνοια ή απότομη μεταβολή του βάρους χρειάζεται προσεκτικότερη αξιολόγηση.
1. Επίμονο πρήξιμο γύρω από τα μάτια
Τα πρησμένα βλέφαρα οφείλονται συχνά στην αϋπνία ή σε κάποια αλλεργία. Όταν, όμως, το πρήξιμο επιμένει, μπορεί να σχετίζεται με δυσλειτουργία των νεφρών και απώλεια πρωτεΐνης μέσω των ούρων. Η νεφρική νόσος συχνά δεν προκαλεί εμφανή συμπτώματα στα αρχικά στάδια, γι’ αυτό απαιτούνται εξετάσεις αίματος και ούρων.
2. Ασυνήθιστη ωχρότητα
Ένα πρόσωπο που έχει χάσει το φυσιολογικό του χρώμα μπορεί να αποτελεί ένδειξη αναιμίας, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν κόπωση, αδυναμία, δύσπνοια, ζάλη ή κρύα άκρα. Η ωχρότητα από μόνη της δεν αρκεί για ασφαλές συμπέρασμα και η διάγνωση γίνεται με αιματολογικό έλεγχο.
3. Κίτρινο δέρμα ή μάτια
Η κίτρινη απόχρωση του δέρματος και κυρίως του λευκού των ματιών χαρακτηρίζεται ως ίκτερος και προκαλείται από τη συσσώρευση χολερυθρίνης. Μπορεί να συνδέεται με παθήσεις του ήπατος, χολόλιθους, παγκρεατίτιδα ή αιματολογικές διαταραχές. Συχνά συνοδεύεται από σκούρα ούρα, ανοιχτόχρωμα κόπρανα και κνησμό και χρειάζεται ιατρική διερεύνηση.
Η αλλαγή μπορεί να γίνει αρχικά αντιληπτή στο λευκό των ματιών και στη συνέχεια στο δέρμα. Επειδή ο ίκτερος δεν αποτελεί πάθηση από μόνος του, αλλά εκδήλωση κάποιου υποκείμενου προβλήματος, η αιτία του πρέπει να εντοπίζεται έγκαιρα με κλινική εξέταση και τον κατάλληλο εργαστηριακό ή απεικονιστικό έλεγχο.
4. Μάτια που προβάλλουν προς τα έξω
Η εμφανής προβολή των ματιών μπορεί να σχετίζεται με τη νόσο Graves, μια αυτοάνοση πάθηση που αποτελεί συχνή αιτία υπερθυρεοειδισμού. Η φλεγμονή στους ιστούς γύρω από τα μάτια ενδέχεται επίσης να προκαλέσει ερυθρότητα, ερεθισμό, πρήξιμο ή διπλωπία.
5. Πρησμένο πρόσωπο και χείλη
Η πρησμένη όψη του προσώπου και των χειλιών μπορεί να εμφανιστεί στον υποθυρεοειδισμό. Άλλα πιθανά συμπτώματα είναι το ξηρό δέρμα, τα αραιά ή τραχιά μαλλιά, η κόπωση, η δυσανεξία στο κρύο, η αύξηση βάρους και η δυσκοιλιότητα. Η πάθηση επιβεβαιώνεται με εξετάσεις αίματος.
6. Ερυθρότητα σε σχήμα «πεταλούδας»
Ένα κόκκινο εξάνθημα που καλύπτει τα μάγουλα και τη ράχη της μύτης μπορεί να εμφανιστεί στον συστηματικό ερυθηματώδη λύκο. Συχνά συνυπάρχουν έντονη κόπωση, πόνος ή πρήξιμο στις αρθρώσεις και ευαισθησία στον ήλιο. Παρόμοια εικόνα, ωστόσο, μπορεί να προκαλέσουν και άλλες δερματικές παθήσεις, όπως η ροδόχρους νόσος.
7. Μπλε ή μωβ χείλη
Η ξαφνική μπλε ή γκριζωπή απόχρωση των χειλιών μπορεί να υποδηλώνει ανεπαρκή οξυγόνωση του αίματος ή διαταραχή της κυκλοφορίας. Εάν συνοδεύεται από δύσπνοια, πόνο στο στήθος, σύγχυση ή άλλα έντονα συμπτώματα, απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Σημαντικό ρόλο παίζει και η συνολική εικόνα του οργανισμού. Οι αλλαγές στο πρόσωπο αποκτούν μεγαλύτερη διαγνωστική αξία όταν εξετάζονται μαζί με το ιατρικό ιστορικό, τη λήψη φαρμάκων και τα υπόλοιπα συμπτώματα. Η τελική εκτίμηση ανήκει στον γιατρό, ο οποίος μπορεί να κρίνει αν απαιτούνται περαιτέρω εξετάσεις.
Ο καθρέφτης μπορεί να προσφέρει ενδείξεις, όχι διάγνωση. Τα περισσότερα από αυτά τα σημάδια έχουν συχνά αθώες εξηγήσεις. Μια νέα, ανεξήγητη ή επίμονη αλλαγή, όμως, αποτελεί λόγο επικοινωνίας με γιατρό και όχι αυτοδιάγνωσης.
