Ο Τζόναθαν δεν είναι απλά μια γιγάντια χελώνα, αλλά το γηραιότερο χερσαίο ζώο μετρώντας 192 χρόνια ζωής. Μια διεθνής ερευνητική ομάδα μελέτησε το γονιδίωμά του για να εντοπίσει τα μυστικά της μακροζωίας του.
Ο Τζόναθαν γεννήθηκε γύρω στο 1832 στις Σεϋχέλλες και μεταφέρθηκε το 1882 στην Αγία Ελένη, ένα τροπικό νησί στον νότιο Ατλαντικό που αποτελεί βρετανικό υπερπόντιο έδαφος, ως δώρο προς τον κυβερνήτη.
Ζυγίζει περίπου 200 κιλά και ζει μαζί με άλλες γιγάντιες χελώνες στον χώρο της επίσημης κατοικίας του κυβερνήτη στο νησί. Παρόλο που είναι τυφλή λόγω καταρράκτη, η χελώνα διατηρεί εξαιρετική ακοή.
Οι ερευνητές έλαβαν ένα μικρό δείγμα ιστού από το εσωτερικό του μάγουλου του Τζόναθαν. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «Science Advances».
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι για τη μακροζωία του δεν έπαιξαν ρόλο μόνο τα καλά γονίδια, αλλά και η απουσία γενετικής φθοράς. Εντόπισαν 287 μοναδικές γονιδιακές παραλλαγές, οι οποίες περιορίζουν τις συνήθεις επιπτώσεις της γήρανσης. Αυτές οι παραλλαγές ελέγχουν βασικές σωματικές διεργασίες, όπως την επιδιόρθωση βλαβών στο DNA, τη μείωση της φλεγμονής, τη ρύθμιση της ινσουλίνης και την καταστολή του καρκίνου.
Επίσης, διαπίστωσαν ότι το «μυστικό» του φαίνεται να συνδέεται και με την εντροπία, δηλαδή την τάση των βιολογικών συστημάτων να γίνονται ολοένα πιο ασταθή και αποδιοργανωμένα με την πάροδο του χρόνου. Ένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της γήρανσης είναι η δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων, που προκύπτει από την αυξανόμενη εντροπία. Παρά την εξαιρετικά προχωρημένη ηλικία του, ο Τζόναθαν φαίνεται ότι έχει αποφύγει σε μεγάλο βαθμό τις επιπτώσεις αυτής της αποδιοργάνωσης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύγκριση του επιγονιδιώματος του Τζόναθαν με εκείνο νεότερων χελωνών του ίδιου είδους. Το επιγονιδίωμα περιλαμβάνει χημικούς «διακόπτες» που ρυθμίζουν ποια γονίδια ενεργοποιούνται και ποια παραμένουν ανενεργά, χωρίς να αλλάζει η ίδια η αλληλουχία του DNA. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι «διακόπτες» που σχετίζονται με την επιδιόρθωση του DNA και τον μεταβολισμό του Τζόναθαν διατηρούν χαρακτηριστικά παρόμοια με εκείνα των νεότερων ζώων. Η αξιοσημείωτη αυτή σταθερότητα, σε μηχανισμούς που συνήθως μεταβάλλονται με την ηλικία, προσφέρει νέα στοιχεία για την κατανόηση της γήρανσης. Πρόκειται, μάλιστα, για την πρώτη μελέτη του επιγονιδιώματος μιας γιγάντιας χελώνας.
Για να επιβεβαιωθούν, ωστόσο, όλα τα παραπάνω, θα χρειαστούν επιπλέον μελέτες με δείγματα αίματος από τον Τζόναθαν, τα οποία παρέχουν πιο πλήρη και «καθαρή» αλληλουχία DNA. Οι ερευνητές σχεδιάζουν επίσης να επεκτείνουν την έρευνά τους και σε άλλα είδη με εξαιρετικά μεγάλη διάρκεια ζωής, καθώς και σε άλλες βιολογικές διεργασίες που συνδέονται με τη γήρανση.
