Ένα σύμβολο διαχρονικού σθένους, αυταπάρνησης και ιστορικής μνήμης ετοιμάζεται να αποκτήσει η Σπάρτη, χάρη στην αδιάλειπτη αφοσίωση και τη γενναιοδωρία της ομογένειας των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής (ΗΠΑ). Σε μία κίνηση υψηλού συμβολισμού και ουσιαστικής προσφοράς, το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών «Παιδεία» κατέθεσε επίσημη πρόταση προς τον Δήμο Σπάρτης για τη φιλοτέχνηση και τη δωρεάν παραχώρηση στην πόλη, ενός επιβλητικού μπρούτζινου αγάλματος που θα αναπαριστά τη Σπαρτιάτισσα Μάνα. Το γλυπτό, το οποίο θα αποτυπώνει τη στιγμή που η μητέρα παραδίδει την ασπίδα στον πολεμιστή υιό της με τη βαριά παρακαταθήκη «Ή ταν ή επί τας», έρχεται να σφραγίσει με τον πλέον έκδηλο τρόπο τους ακατάλυτους δεσμούς που ενώνουν τη λακωνική γη με τα ξενιτεμένα τέκνα της.
Αποδοχή και θερμό κλίμα
σε συνάντηση στο δημαρχείο
Η πρόταση διατυπώθηκε κατά τη διάρκεια θεσμικής συνάντησης που είχε ο δήμαρχος Μιχάλης Βακαλόπουλος, με τον πρόεδρο του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών «Παιδεία», Ηλία Τομάζο, και τα μέλη της Διοικούσας Επιτροπής, Χρήστο Μπακή και Νίκο Σκρουμπέλο. Στη συζήτηση παραβρέθηκαν επίσης ο εκπρόσωπος του Κέντρου στη Σπάρτη, Βασίλης Σκρουμπέλος, καθώς και ο Καθηγητής Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Σπύρος Συρόπουλος.
Ο κ. Βακαλόπουλος αποδέχθηκε τη σπουδαία αυτή δωρεά, εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη της Δημοτικής Αρχής και όλης της τοπικής κοινωνίας προς τους απόδημους. Ο δήμαρχος υπογράμμισε τη μεγάλη σημασία της προσφοράς, σημειώνοντας πως η τοπική κοινωνία οφείλει να ανταποκριθεί με την πρέπουσα τιμή απέναντι σε μια χειρονομία που καρποφόρησε μέσα από τους μόχθους και την άδολη αγάπη των ομογενών. Παράλληλα, ο κ. Βακαλόπουλος εξήρε το πλήθος των κοινών πρωτοβουλιών που διοργανώνονται ετησίως -όπως η Εβδομάδα Ομογενών- διαμηνύοντας πως η περαιτέρω ενδυνάμωση των διασυνδέσεων με τη διασπορά αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της στρατηγικής του δήμου.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΚΕΣ «Παιδεία», Ηλίας Τομάζος, στάθηκε στη θερμή υποδοχή και την ειλικρινή διάθεση συνεργασίας της Δημοτικής Αρχής. Ευχαρίστησε τον κ. Βακαλόπουλο και αναφέρθηκε στην ενδυνάμωση των σχέσεων που έχουν σφυρηλατηθεί τα τελευταία χρόνια, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «από αρχή μάς ανοίξατε την καρδιά σας και μας φερθήκατε με τόση ευγένεια και σας ευχαριστούμε πάρα πολύ». Ο κ. Τομάζος χαρακτήρισε μεγάλη τιμή την αποδοχή της πρότασης του Κέντρου για τη φιλοτέχνηση και τη δωρεά του αγάλματος της Σπαρτιάτισσας Μάνας και τόνισε με έμφαση ότι τόσο τα μέλη του ΚΕΣ «Παιδεία», όσο και οι Σπαρτιάτες και Λάκωνες ομογενείς θα συνεχίσουν να βρίσκονται στο πλευρό της «γενέτειρας» Σπάρτης, ενισχύοντας τους δεσμούς μέσα από κοινές δράσεις.
Όταν οι ΗΠΑ απέκτησαν Σπαρτιατικό Μουσείο
πριν από την ίδια τη Σπάρτη
Πέρα από τη δωρεά του αγάλματος, η συνάντηση ανέδειξε και μια ιδιαίτερη πτυχή που προκαλεί εύλογους ακαδημαϊκούς και πολιτιστικούς συσχετισμούς. Την ώρα που η Σπάρτη δίνει πολυετή μάχη με τις γραφειοκρατικές και κατασκευαστικές καθυστερήσεις για την απόκτηση του νέου Αρχαιολογικού Μουσείου που δικαιούται η ιστορία της, στην απέναντι όχθη του Ατλαντικού η ομογένεια έχει ήδη μεριμνήσει.
Στο Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ έχει υλοποιηθεί ήδη το Σπαρτιατικό Μουσείο, ένα πρότυπο επίτευγμα του ΚΕΣ «Παιδεία» που προβάλλει την κληρονομιά της αρχαίας Σπάρτης στην ακαδημαϊκή κοινότητα της Αμερικής. Στον εκθετήριο φιλοξενείται μόνιμη έκθεση η οποία περιέχει ακριβή αντίγραφα εκθεμάτων βρίσκονται στο υφιστάμενο Μουσείο Σπάρτης.
Μάλιστα, ο δήμαρχος Σπάρτης αποδέχθηκε την επίσημη πρόσκληση του κ. Τομάζου και προανήγγειλε την παρουσία αντιπροσωπείας του δήμου στα επίσημα εγκαίνια του Μουσείου στο Κονέκτικατ, τα οποία έχουν προγραμματιστεί για τον Απρίλιο του 2027.
Η χειρονομία της δωρεάς του αγάλματος επιβεβαιώνει ότι η «φλόγα» του σπαρτιατικού ιδεώδους παραμένει άσβεστη στη Διασπορά. Την ίδια ώρα, συνειρμικά, η κίνηση αυτή στέλνει ένα σαφές μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση. Η Σπάρτη δεν αντέχει να βλέπει άλλες καθυστερήσεις στις δικές της εκκρεμείς πολιτιστικές υποδομές. Με πρώτο και κύριο το νέο Μουσείο, που η Πολιτεία οφείλει επιτέλους να κατασκευάσει και να αποδώσει στον τόπο.
Χαιρετίζει με.. σπόντες
το Ινστιτούτο Σπάρτης
Θετική είναι η αποτίμηση και από το Ινστιτούτο Σπάρτης, το οποίο με ανακοίνωσή του χαιρέτισε την πρωτοβουλία των ομογενών. Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά το ΔΣ, «επιτέλους, με την πρωτοβουλία αυτή των ομογενών μας φαίνεται να δρομολογείται η κάλυψη ενός μεγάλου κενού στην πόλη της Σπάρτης, πράγμα που θα έπρεπε να έχει καλυφθεί από τον ίδιο τον Δήμο Σπάρτης εδώ και πολλές δεκαετίες».
Το Ινστιτούτο μιλά ακόμα για αλλαγή στάσης της Δημοτικής Αρχής, εκφράζοντας την ικανοποίησή του που ο δήμαρχος Μιχ. Βακαλόπουλος, «σκεπτόμενος πιο ώριμα, αποδέχθηκε τη δωρεά και την πρωτοβουλία των ομογενών μας», υποστηρίζοντας πως: «Σε ανάλογη συνάντηση για το ίδιο θέμα, το ΔΣ του Ινστιτούτου είχε προτείνει την δημιουργία του συγκεκριμένου αγάλματος στον κ. Βακαλόπουλο, ο οποίος είχε απορρίψει την πρόταση να αναληφθεί η συγκεκριμένη πρωτοβουλία από τον δήμο και να προχωρήσουμε σε καλλιτεχνικό διαγωνισμό και στην δημιουργία του αγάλματος της Σπαρτιάτισσας μάνας».
Παράλληλα, το Ινστιτούτο απευθύνει «θερμά συγχαρητήρια» στον Ηλία Τομάζο, «ο οποίος αν και Ροδίτης, αναδεικνύει συστηματικά τη Σπαρτιατική ιστορία στις ΗΠΑ», ενώ εξαίρει και τη δημιουργία του Μουσείου για τη Σπάρτη. Κλείνοντας, εύχεται δύναμη για την υλοποίηση του εγχειρήματος και αναμένει τον καλλιτεχνικό διαγωνισμό που θα αναδείξει «την καλύτερη δυνατή γλυπτική σύνθεση που θα είναι αντάξια του μηνύματος που θα πρέπει να εκπέμπει το συγκεκριμένο άγαλμα».
