Ο διαβήτης τύπου 2 θεωρούνταν επί δεκαετίες νόσος μεγαλύτερων ηλικιών. Ωστόσο, η εικόνα αλλάζει, καθώς ολοένα περισσότερες γυναίκες ηλικίας 20 έως 30 ετών διαγιγνώσκονται με τη μεταβολική νόσο.
Νέα μεγάλη μελέτη στην Αγγλία καταγράφει μια σαφή «γενεακή μετατόπιση»: ενώ οι νέες διαγνώσεις μειώνονται στις μεγαλύτερες ηλικίες, αυξάνονται στα άτομα κάτω των 40 ετών. Η μεγαλύτερη αύξηση παρατηρήθηκε στις γυναίκες 20-39 ετών, όπου τα νέα περιστατικά αυξάνονταν κατά περίπου 3% ετησίως την περίοδο 2011-2024.
Οι ερευνητές αποδίδουν την εξέλιξη αυτή κυρίως στην αυξανόμενη παχυσαρκία στις νεότερες ηλικίες. Οι νέοι αποκτούν περιττό βάρος νωρίτερα και φτάνουν στη διάγνωση με υψηλότερο Δείκτη Μάζας Σώματος σε σχέση με τις προηγούμενες γενιές.
Η ομάδα του Imperial College London ανέλυσε τις νέες διαγνώσεις διαβήτη τύπου 2 στην Αγγλία από το 2011 έως το 2024 και διαπίστωσε ότι ο μέσος Δείκτης Μάζας Σώματος αυξήθηκε σχεδόν δύο φορές ταχύτερα στους νεότερους ενηλίκους. Στις λευκές Βρετανίδες ηλικίας 20-29 ετών, ο μέσος ΔΜΣ κατά τη διάγνωση αυξήθηκε από 37,7 το 2011 σε 40,7 το 2024, επίπεδο που αντιστοιχεί σε σοβαρή παχυσαρκία.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η αύξηση των περιστατικών δεν οφείλεται μόνο στην καλύτερη διάγνωση, αλλά αντανακλά μια πραγματική μεταβολή στην υγεία των νεότερων γενεών. Η καθιστική ζωή, η αυξημένη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και η έλλειψη συστηματικής άσκησης δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την εμφάνιση μεταβολικών διαταραχών σε ολοένα μικρότερες ηλικίες.
Η επικεφαλής της μελέτης, Δρ Σιβάνι Μίσρα, σημειώνει ότι η σοβαρή παχυσαρκία σε όλο και μικρότερη ηλικία αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 νωρίς στη ζωή, ενώ οι νέοι είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένοι στο σημερινό περιβάλλον, όπου τα ανθυγιεινά τρόφιμα είναι φθηνά και εύκολα προσβάσιμα.
Γιατί ανησυχούν οι ειδικοί
Η εμφάνιση διαβήτη τύπου 2 σε νεαρή ηλικία συνδέεται με μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών, όπως καρδιαγγειακά νοσήματα, νεφρική ανεπάρκεια, βλάβες στα μάτια και στα νεύρα, καθώς ο οργανισμός εκτίθεται για περισσότερα χρόνια σε αυξημένα επίπεδα σακχάρου.
Η αύξηση αφορά πλέον και τον γενικό πληθυσμό
Η μελέτη δείχνει ότι η αύξηση των περιστατικών δεν περιορίζεται σε άτομα νοτιοασιατικής ή αφρικανικής καταγωγής, αλλά καταγράφεται πλέον και στον λευκό πληθυσμό, με τις γυναίκες να εμφανίζουν τη μεγαλύτερη επιβάρυνση.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και για τις γυναίκες που είχαν διαβήτη κύησης, καθώς διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν διαβήτη τύπου 2 τα επόμενα χρόνια, ενώ η παρακολούθησή τους μετά τον τοκετό συχνά δεν είναι επαρκής.
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι η έγκαιρη αναγνώριση των προειδοποιητικών συμπτωμάτων, όπως η έντονη δίψα, η συχνουρία, η ανεξήγητη κόπωση ή η ανεπιθύμητη αύξηση του σωματικού βάρους, μπορεί να οδηγήσει σε ταχύτερη διάγνωση και καλύτερο έλεγχο της νόσου.
Παράλληλα, ακόμη και μικρές αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2.
Ο διαβήτης τύπου 2 είναι πολυπαραγοντική νόσος, καθώς εκτός από την παχυσαρκία επηρεάζεται από την κληρονομικότητα, την ηλικία, τη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα και άλλους παράγοντες. Ωστόσο, οι επιστήμονες τονίζουν ότι η πρόληψη πρέπει να ξεκινά από νεαρή ηλικία, με πολιτικές που ενισχύουν την υγιεινή διατροφή και τη σωματική άσκηση, πριν εγκατασταθούν οι μεταβολικές διαταραχές.
